90 



oorzaken aan te wijzen zijn , die er eene even bevredigende 

 verklaring van kunnen geven. Voor oefening der verbeel- 

 dingskracht, zijn onderzoek en waarneming in de plaats ge- 

 treden , en daarmede is een zoo zekere grondslag gelegd, dat 

 geen enkel geoloog zijn toevlucht meer behoeft te nemen tol 

 eigene hypothesen; alleen omtrent de betrekkelijke werkzaam- 

 heid der algemeen erkende natuurkrachten , gedurende de ver- 

 schillende tijdperken in de geschiedenis der aarde, loopen de 

 gevoelens nog uiteen. 



Geologie is daarom eene bij uitstek praktische wetenschap, 

 omdat hare gevolgtrekkingen , die noodwendig alleen bij inductie 

 gemaakt kunnen worden , onmiddelijk aan de aarde zelve getoetst 

 worden, en nooit ver van den rechten weg kunnen afwij- 

 ken , zonder vast te loopen en weer in het spoor te worden 

 gezet. 



De astronomie is eene meer exacte wetenschap; de betrekkin- 

 gen, die zij zich ten doel stelt te onderzoeken, zijn van eene 

 enkelvoudige soort : mechanische begrippen , vatbaar voor zuiver 

 mathematisch betoog, en voor verificatie door middel van nauw- 

 keurige metingen. Zoo ik de betrekkingen, die de slerrekunde 

 aan het licht brengt, enkelvoudig noem, zoo geschiedt zulks 

 alleen met den diepsten eerbied voor de wijze waarop hare 

 uitkomsten zijn verkregen ; de oplossing toch van de meeste 

 harer vraagstukken behoort lot de grootste zegepiaal van 

 'smenschen geest. De methode van bewerking is bij de beide 

 genoemde wetenschappen zeer verschillend , althans de pogingen, 

 die tot heden zijn aangewend, om op de verklaring der ont- 

 wikkelingsverschijnselen der aarde de zuiver mechanische — 

 (mathematische?) — methode toe te passen , geeft, zoo als ik zal 

 trachten aan te toonen, nog weinig kans op veel succes. 



Aan Sir Wm. Thomson komt de verdienste toe de eerste 

 proef te hebben geleverd ter bepaling van den ouderdom der 

 aarde op physische, of zoo als ik het bij voorkeur wensch te 

 noemen , op mechanische gegevens. 



