91 



Daartoe worden door liein drie verschillende wegen gekozen, 

 die alle lol lielzelfde doel moes! en leiden. 



Die welke ons nog hel zekersle toeschijnt, en waarop wij 

 hem meer in hel hizonder zullen volgen, is die der toenemende 

 aardwarmte met de diepte, — de weg aangewezen door de 

 wellen der geothermische progressie. 



De berekening van Thomson gaat uil van de onderstel- 

 ling, dal aan den geheelen aardhol oorspronkelijk de temperatuur 

 van smelthille eigen moet zijn geweest , en dat zij geplaatst 

 in eene koude omgeving allengs zou zijn afgekoeld tot op de 

 temperatuur, die thans aan haar oppervlak wordt waargeno- 

 men. Door middel van een mathematisch proces, waarvan de 

 proefondervindelijke elementen herusten op hel gemiddelde 

 geleidingsvermogen der meest algemeene gesteenten , en uil den 

 gemiddelden aanwas der temperatuur van de aarde met de 

 diepte beneden hare oppervlakte, komt hij lol hel besluit, dat 

 de afkoeling hij eene aanvangslemperatuur van 7000° Fah. tot 

 op een temp. waarbij de ontwikkeling van organisch leven 

 mogelijk is, hoogstens een tijd van 100 millioenen jaren kan 

 gevorderd hebben. 



De geoloog ontkent, noch bevestigt de hypothese van den 

 oorspronkelijk gloeiend vloeibaren toestand van den geheelen 

 aardbol. Bij analogie acht hij het waarschijnlijk, dat de tem- 

 peratuur der aarde met de diepte voortdurend toeneemt tot 

 smelthille toe, maar hij kan het niet proefondervindelijk be- 

 wijzen , alhoewel de nog voorhanden vulkanische werking in 

 de korst der aarde tot eene zelfde gevolgtrekking leidt. Even 

 waarschijnlijk is hel, dat de bol oorspronkelijk over haar ge- 

 heelen inhoud gesmolten is geweest. Uit te gaan van zooda- 

 nige waarschijnlijkheid, en daarop voort te bouwen, is eene 

 methode der cosmogonie, maar zij is vreemd aan de eigenlijke 

 geologie , die de geschiedenis der aarde alleen uit de waarneming 

 harer gesteenten tracht af te leiden. 



De hoeveelheid warmte, die de aarde nu nog voortdurend 

 verliest, wordt door Thomson berekend uit de waarde der 



