95 



Wanneer derhalve bij 10000 jaren afkoeling eene geothermische 

 progressie behoort van 2° per voet, dan zal men moeten vinden 



na 4 maal 10000 jaren, = — x 2 = 1° per voet 



» 16 » » 



» 400 » 



en na 10000 x lOOOO 



Zijn nu echter de gegevens zoo onnauwkeurig , dat bij de 

 eerste 10000 jaren afkoeling eene geothermische progressie kan 

 behooren van dubbele grootte, alzoo van 4° per voet, dan zou 

 voor eene reductie tot 1"^ op 50 voel een afkoelingstijd noodig 

 zijn geweest van 400 millioen jaren, (i) Stelt men daarbij de 

 gemiddelde aangroeiing der aardwarmte op 1° per 100 voeten, 

 en daarvoor is minstens even veel reden , als om er slechts 

 50 voeten per graad voor aan te nemen, (2) zoo verkrijgt de 

 aarde volgens Thomson's theorie den schrikbarenden ouderdom 

 van 1600 millioen jaren, (s) Zoo de door Thomson toegepaste 



(1) Wanneer bij een afkoelingstijd van T jaren, eene geothermische 



progressie behoort van a graden per voet, dan daalt de geoth. prog. 



1 2 



tot _ a graden per voet in n T jaren afkoeling. 



n 



(2) Volgens onze eigene studie van de wet der geothermische progressie 

 werd voor de gemiddelde geoth. dieptemaat tusschen O'' en 3000' temp. 

 Celsius, en voor de sterkst afgekoelde gedeelten van de aarde 54,3 Meter 

 per 1° C gevonden. Stelt men met Thomson de aanvangstemp. op 7000^ 

 Fahr. d. i. nabij 3900' C dan geeft onze formule 55,5 Meter voor de 

 gemiddelde geothermische dieptemaat, overeenkomende met 1° Fahr. per 

 965/3 voet. 



(3) Prof. Helmholtz heeft berekend, dat volgens de maatstaf van af- 

 koeling, die hij bij lava heeft waargenomen, de aarde 350 millioen jaren 

 noodig zou gehad hebben, om van 2000^ tot 200^ C af te koelen. Dana, die 

 deze bizonderheid aanhaalt in zijn »Manual of Geology" voegt er de opmer- 

 king bij, dat de temperatuur op aarde aan het einde van het Archean tijdvak 

 (Laurentia- en Huron periode) niet hooger kan zijn geweest dan 100^ Fahr 



7 



