100 



met hel denkbeeld , dat de aarde sedert hare vastwording geene 

 belangrijke vormverandering zou hebben ondergaan. »Uit de 

 tegen w^oordige gedaante", zegt Croll, » kunnen wij niet beslui- 

 ten hoe die gevsreest is, en hoe groot de omwenlelingstijd was 

 tijdens hare vastwording uit den gesmolten toestand. Al was 

 zij in den aanvang even afgeplat geweest als de planeet Jupiter ? 

 zoo zou zij toch door de afslijtende werking van water thans 

 haar tegenwoordigen vorm hebben verkregen." 



De polaire ijskappen , en de ongelijke verdeeling van land en 

 water aan het oppervlak der aarde zijn van zoo veel invloed 

 op de gegevens der berekening , dat wij aan eene oplossing van 

 het vraagstuk langs den weg der vertraging van den vloedgolf, 

 in verband lot de afplatting der aarde, moeten wanhopen. 



Een derde gelegenheid die de natuur aanbiedt, om tot eene 

 schatting te komen van den geologischen tijd , meende Thomson 

 te vinden in den vermoedelijken duur der zonnewarmte. De 

 meest voor de hand liggende weg tot oplossing van het vraag- 

 stuk zou dan de toepassing der verbrandingstheorie wezen. 

 Volgens Croll zou de waarde der warmteuitstraling van de 

 zon gelijk staan met die, verkregen door verbranding van 1300 

 ponden steenkolen per uur en per vierkante voet aan de zons" 

 oppervlakte, maar dan zou de zon, zoo zij geheel uit die 

 brandstof bestond, in minder dan 5000 jaren verteerd zijn. »De 

 meening" zegt hij, »dat de zonnewarmte door verbranding zou 

 voortgebracht worden, is dan ook geen oogenblik houdbaar". 



Eene tweede theorie omtrent de oorzaak der zonnewarmte, 

 en door Prof. Tyndall aangeduid onder »Heat a mode of mo- 

 tion" voert al even weinig lot eene bevredigende uitkomst. 

 Zij is deze: zoo als bekend is, volbrengt de zon eene omwen- 

 teling in ongeveer 25 dagen, en het denkbeeld is geopperd of 

 wellicht de wrijving van het vaste oppervlak legen de stof van 

 eene bizondere, haar omringende atmospheer het licht en de 

 warmte kan doen ontstaan. Al dadelijk stuit men hier op het 

 bezwaar , waar dan wel het steunpunt van de rem, — hier de 



