103 



hoeveelheid warmte, die bij zoodanige botsing vrij komt, zoü 

 beide lichamen tot ééne gasmassa hebben uileen gedreven en 

 opgelost. 



Terwijl dus volgens het eerste gedeelte der condensatietheorie 

 het bedrag der zonnewarmte den geologischen lijd lol een 20lal 

 raillioenen jaren scheen te zullen beperken , zoo zien wij Ihans, 

 op grond , dat de nevel zelve oorspronkelijk een zeer hooge tem- 

 peratuur moet hebben bezeten , dat eeiie methode, waardoor aan 

 de oorspronkelijk vooriianden hoeveelheid warmte, eene waarde 

 van 100 millioen jaren wordt toegekend, als zoodanig, niet 

 verwerpelijk is. 



Dezelfde hypothese nog van eene andere zijde beschouwende , 

 wordt door Norman Lockyer opgemerkt, dat vele stoffen, die 

 wij tot nog toe elemenlen noemen, waarschijnlijk samenge- 

 stelde lichamen zijn , die gedurende de eerste periode van hun 

 aanwezen in ons planetenstelsel , alweer tengevolge van ont- 

 zettende hitte, werkelijk in elementen gescheiden zijn geweest. 

 Eerst door afkoeling is verbinding gevolgd, en het is mogelijk 

 dat tengevolge van dergelijke chemische verbindingen op nieuw 

 groote hoeveelheden warmte vrij gekomen zijn. 



Dat de gegevens, waarop deze soort speculaties omtrent hel 

 bedrag der zonnewarmte berusten , niet van de zekerste zijn , 

 blijkt onder anderen uit de volgende aanhaling uit Prof. Tait*s 

 6* lezing, alwaar hij zegt: «de allerlaagste schatting omtrent 

 de warmlecapacileit der zon is, dat zij, afkoelende volgens 

 het tegenwoordige bedrag onmogelijk meer in lemp. kan dalen 

 dan 1° in zeven jaar, en dat de afkoeling niet minder kan 

 bedragen dan 1"^ in 7000 jaren. 



Hoe onzeker de gegevens derhalve ook zijn, meenen wij tocb 

 gerechtigd Ie weezen om op physische gronden aan den geolo- 

 gischen tijd, de beide grenswaarden toe te kennen van 10 tot 

 100 millioen jaren." 



Hetzelfde vraagstuk vindt men mathemalisch behandeld door 

 A. RiTTER in eene verhandeling, die tot tilel voert: Unter- 

 suchungen über die Höhe der Alniosphare uiul die Constitulion 



