169 
vering aan het gouvernement ontheven is, de goudwassching 
geheel opgehouden. 
Den den September wandelde men naar Rattahan en den 
volgenden dag kwam men te Langowan. „Thans, zoo vervolgt 
de heer Dre Lance, van de zuidwestelijke tot de zuidoostelijke 
grens der residentie gekomen en weder om de noord gaan- 
de, kan ik als een verkregen resultaat mededeelen, dat de kaart 
der residentie Manado (de Minahassa) door de natuurkundige 
kommissie opgenomen, en geteekend door den heer H. von Gar- 
FRON, de uitgestrektheid der residentie (die bij eene middelba- 
re breedte van 25 paal eene lengte van 44 paal heeft) onge- 
veer vier honderd vierkante palen te groot voorstelt, en 
over het geheel weinig meer dan de naam van eene ruwe maar 
fraai geteekende schets verdient. Bij onzen terugkeer te Ma- 
nado zal er een net van driehoekspunten over de residentie 
gesloten zijn, tusschen welke een ieder met de eenvoudige gron- 
den der landmeetkunde bekend, met naauwkeurigheid zal kun- 
nen werken en waarmede reeds dadelijk eene kaart zal zijn 
zamen te stellen, die nog voor vele jaren aan alle behoeften 
zal voldoen, terwijl ik mij vlei, dat uit onze berekeningen 
eene belangrijke kennis van het niveau der verschillende pun- 
ten zal worden verkregen. 
Van 16 September tot den 6 Oktober bezocht men ach- 
tereenvolgens navolgende plaatsen, alwaar de vereischte waar- 
nemingen voor de plaatsbepaling verrigt werden: Kakas, Lan- 
gowan, Tompasso, Kawankowang, Sonder, Sarongsow, To- 
mohon, den berg Massarang, Tondana, Rembokken, Atap, Eris 
en den berg Tompoessoe. 
Te Kakas nam de heer De Larner eene zoo ligte aardbeving 
waar, dat zij zich alleen door het instrument (den verti- 
kaal-cirkel) verried, en door de ongewapende zintuigen niet 
opgemerkt kon worden. 
Den On Oktober te Manado terruggekeerd, verbleven de hee- 
ren De Lance daar ruim twee maanden, gedurende welken 
tijd een aantal maanswaarnemingen werd gedaan ter nadere 
bepaling van de juiste lengte dier hoofdplaats. 
