185 
gal, en de stoomsuiker uit die vier residentien staat, in gemid- 
delde witheid, ongeveer gelijk. Tenzij dus vroeger uitsluitend 
in Soerabaja de fornuizen beter waren ingerigt, en de fabrie- 
kaadje beter behartigd of uitgevoerd werd dan ergens elders, 
(eene onwaarschijnlijke vooronderstelling), moet men wel aan- 
nemen , dat aldaar of de grondsoortof het riet, of de kultuur 
zelve, of alle te zamen, beter dan elders geweest zijn. Die 
betere hoedanigheid heeft zich waarschijnlijk uitgedrukt in de 
geringe hoeveelheid van zouten, kleurende en eiwitachtige stof- 
fen van het rietsap. 
Deze bestanddeelen komen, vooral in een tropisch klimaat 
en bij de oude bereidingswijze van suiker, ras in werking 
en daardoor wordt de geregelde kristallisatie belet. Ten ge- 
volge daarvan kon men aldaar ook vroeger krachtige (harde ?) 
en vrij witte suiker bekomen. 
Nu is het niet te miskennen, dat er een zeker verband be- 
staat tusschen deze twee eigenschappen en de vatbaarheid der 
swiker om gedroogd te worden. 
Het laat zich, b. v. zeer goed denken, dat met de hoeveel- 
heid van eigenlijke (kleurlooze) stroop, die de witste suiker 
nog steeds blijft bevatten —aan de kristallen der suiker, die 
zij als omwikkelt, eene zekere weekheid of taaiheid wordt 
medegedeeld — en het is juist die stroop, welke vocht uit de 
lucht aantrekt. Door dit middel kan de tegenwoordigheid, zelfs 
van een kleine hoeveelheid potaschzouten, de suiker minder 
hard maken; want het is van hier dat wij moeten uitgaan, 
om de geneigdheid tot stroopvorming te verklaren. De tegen- 
woordigheid van alkaliën in het suikersap bewerkt eene pre- 
dispositie tot vorming van azijnzuur, en dit zuur moet door 
stroopvorming worden voorafgegaan. 
Zoo klimmen wij dan weder op tot meer algemeene oorza- 
ken, in de zamenstelling van het rietsap gelegen. 
De straks opgegevene hoeveelheden minerale stoffen, die 
de heer G. J. Murper in Java-suiker gevonden heeft, schijnen wel 
klein en onbeduidend (gemiddeld tf @ op 300 ® ); — zelfs de re- 
denering van den heer Perreor, ofschoon aan de zaak reeds 
