189 
bewijzen is, mag men thans reeds aanvoeren de residentie Ta- 
gal. De suiker, aldaar vervaardigd, en wel voor het grootste 
gedeelte door middel van stoom, is, naar het praktisch oordeel, 
uitgedrukt in den brief van den heer Rurp, de minste van alle 
in kleur en kracht van kristal en volgens de jaarlijksche opga- 
ven, is ook de hoeveelheid suiker, per bouw gronds verkregen 
aldaar achter uitgaande. Of dit laatste aan het geringer wor- 
den van het suikergehalte in het riet — dan wel aan vermin- 
dering van den groei der plant zelve of wel, meer waarschijn- 
lijk, aan beide deze oorzaken te gelijk is toe te schrijven, waag 
ik thans niet te beslissen. Mij zijn te weinig opgaven bekend, 
over de produktie aan riet per bouw gronds, en het gemiddeld 
specifiek gewigt van zijn sap. 
Het is hier de plaats niet, om te handelen over de verschil- 
lende oorzaken van dezen ongunstigen toestand der suikerpro- 
duktie in genoemde residentie. Het diene hier slechts als een 
voorbeeld , waarbij misschien nog andere zouden te voegen 
zijn. 
De verklaring van dien zamenhang tusschen de hoedanigheid 
der suiker en het produktief vermogen van het riet zelf, is 
moeijelijk in korte trekken voor te stellen, althans zoo wij 
willen opklimmen tot de veelsoortige oorzaken daarvan. Doch 
eene voorstelling van dat verband , zooals dit in het riet zelf 
daadwerkelijk bestaan kan, is te geven als volgt. N 
Het is, uit onze kennis der zamenstelling van vele planten 
af te leiden, dat eene bepaalde verhouding tusschen hare ver- 
schillende bestanddeelen noodig is, om ze in krachtigen en ge- 
zonden staat te doen groeijen. Nu zijn vermoedelijk de be- 
standdeelen eener plant niet alle van even groot belang. Die, 
welke eene plant in de kleinste hoeveelheid bevat, en toch 
volstrekt niet tot haren groei kan missen, mag men, in boven- 
genoemd opzigt, wel de gewigtigste noemen, in zoo verre, 
dat veen betrekkelijk klein verschil in ‘hunne hoeveelheid groote 
uitwerkselen kan voortbrengen. 
Als zoodanig kennen wij de proteine-verbindingen, zijnde de 
eiwitachtige bestanddeelen. Deze komen in alle planten voor, 
