218 
Kwalitatief onderzoek. 
In verband met zijn alluviaal voorkomen en met reeds ge- 
maakte analijsen van tinerts, kan men behalve tinoxijde en si- 
lica, iĳzeroxijde, mangaan, kalk, aluinaarde , magnesia, arse- 
nicum, antimonium en misschien zwavel (Natuurkundig tijd- 
schrift van Nederlandsch Indië Illde jaargang pag. 799 en 800) 
in den Bankaschen tinerts vermoeden. Ofschoon het minder in 
het doel, waarmede’ dit onderzoek in het werk is gesteld ge- 
legen is, om kwantitatief alle stoffen die den tinerts za- 
menstellen te kennen, dan wel om bepaald te kunnen aantoo- 
nen hoevele procenten tinoxijde verschillende gehalten van tin- 
erts bevatten, zoo heb ik toch een naauwkeurig kwalitatief 
onderzoek naar de genoemde, aan den tinerts vreemde zelfstan- 
digheden niet achterwege willen laten. 
Ik heb bevonden, dat arsenicum en antimonium niet aanwe- 
zig kunnen zijn, daar bij eene roosting (oxijderende verhitting) 
in een aan beide zijden open buisje, geen wit aanslag van 
arsenikzuur of antimoniumoxijde op het glas waargenomen 
werd: ook heb ik hierbij geen’ knoflookachtigen reuk (arsenicum) 
of dien naar zwaveligzuur (zwavel) kunnen opmerken. 
(XVI). Tot nadere bevestiging van het afwezen van zwavel 
werden 2,0164 gr. fijn gewreven erts met ongeveer 
driemalen dat gewigt salpeter en keukenzout, dat vrij van 
zwavelzuur was, in een platinakroesje gesmolten, en 
daarna in water opgelost: de vloeistof werd afgefiltreerd, 
en het filtrum met den terugblijvenden erts verbrand 
en gewogen: men hield 20195 gr. terug; het kleine 
verlies van 0,0029 gr. kan men bignen de grenzen 
der naauwkeurigheid gelegen achten, en dus aannemen 
dat er niets van den erts opgelost is geworden. 
Echter mag men niet, omdat er geene gewigtsverandering bij 
deze behandeling heeft plaats gegrepen, tot het afwezen van 
zwavel besluiten. Immers bevatte de erts zwavellin, zoo zou- 
de dit in zwavelzuur en tinoxijde veranderd zijn, en zwavel- 
tin en tinoxijde hebben juist dezelfde atoomgewigten. De wate- 
