306 
door hen aangekweekt, verschillende pisang, djerookh, doe- 
rian, ananas, manga, alsmede eenig suikerriet, dat van eene 
‘zeer goede hoedanigheid is en veel suiker inhoudt. Zoo- 
als vroeger reeds is aangemerkt, vindt men in de partikuliere 
tuinen der ingezetenen de meeste Indische vrucht- en spece- 
rij-boomen, doch die produkten worden weinig in den handel 
aangetroffen. 
De eenige kultures die in deze streken van eenig aanbelang 
zijn, zijn die van gambier en peper. Beide hebben echter uit- 
sluitend door Chinezen plaats. 
Hoewel uit verschillende planten eene soort van gambier ge- 
trokken wordt, komt dit produkt echter voornamelijk van de 
gambierplant. Het heeft eenen scherpen, bitteren, zamen- 
trekkenden smaak en wordt voornamelijk gebruikt bij de siri, 
waartoe het van hier jaarlijks bij vele duizende pikols naar 
Java en elders wordt vervoerd. Ook wordt het tegenwoordig 
in groote hoeveelheid van Singapore naar Europa gebragt, al- 
waar het in de leerlooijerijen en verwerijen gebruikt wordt. 
De gambier heeft eenen zeer vruchtbaren kleigrond noodig, 
doch put dezen spoedig uit en deelt er eene hoedanigheid aan 
mede, die hem voor andere kultuur ongeschikt maakt. Een 
geruime tijd, soms wel een dertigtal jaren, is benoodigd, alvo- 
rens die eigenschap verloren is, gedurende welken de grond 
braak moet blijven. 
De aanplanting geschiedt door de jonge planten 4à 4£ voe- 
ten van elkander te planten en den grond goed schoon te hou- 
den. Alszij 9 maanden oud zijn, worden de bladeren gaande- 
weg afgeplukt en met zuiver water in groote holle ijzeren ka- 
wak gekookt. Het water verdampt zijnde, blijft het verdikte sap 
achter, wordt van de uitgekookte bladeren afgeschept, op linnen 
uitgestort en in kleine vierkante stukjes gesneden, zoo spoedig 
mogelijk door de zonnehitte gedroogd, in opene kranjangs gepakt 
en op luchtige plaatsen bewaard. De gambier kan echter niet 
zeer lang bewaard worden, daar zij door het aantrekken van 
de vochtigheid uit de lucht, ligt aan bederf onderhevig is, muf 
wordt en beschimmelt. Men heeft drie soorten van gambier, 
