17 
woonlijk is men daarmede den geheelen dag bezig; als des avonds 
de put ledig is wordt zoo spoedig mogelijk de grond uitge- 
graven en opgegeven. Meestal worden de nabijgelegene put- 
ten door eenen gang verbonden, die insgelijks van planken 
voorzien wordt. Als al de erts uitgegraven is, worden de be- 
schoeijingen weggenomen, waardoor de putten spoedig weder 
gevuld worden. De grond tot op de kleilaag, die rood of 
wit is, uitgegraven zijnde, worden dwarsgangen, serongong 
genaamd, ter lengte van {0 tot 15 vademen gegraven. Zij zijn 
zoo diep, dat een man zittende daarin werken kan. De pen- 
gali of spade heeft den vorm van een’ grooten beitel met 
een’ houten steel van ongeveer 2 voeten lengte — Ook uit 
zee wordt op sommige plaatsen erts gegraven. Hiertoe be- 
dient men zich van een groot plat ijzer in den vorm van een’ 
patjol, met een’ steel van Zvm. lengte, waarmede de grond 
wordt opgehaald; dit werktuig heet sekop, welk woord 
misschien van het hollandsche schop afkomstig is. De tin- 
erts, in het maleisch bidjei genaamd, levert 60 tot 65%, zui- 
ver metaal. 
Nadat de grond, hetzij uit de putten, hetzij uit zee is 
opgegeven, wordt hij gewasschen, om den erts ‘van de onzuive- 
re deelen te scheiden. Dit werk wordt veelal door vrouwen 
gedaan. Deze zitten in het water of wel in eenen bak, met water 
gevuld. In hare handen houden zij eene lage, platte, houten, 
een weinig uitgeholde schaal, waarin zij een handvol van dien 
ertsgrond doen en daaraan eene zachte rondgaande beweging 
geven. Door het stroomend water wordt het zand afgespoeld 
en blijft de erts met de steenen op den bodem liggen. Deze 
worden dan op nieuw uitgezocht, waarna de tinerts ter grootte 
van erwten overblijft. Op deze wijze wordt per dag ter waarde 
van 25 tot 30 duiten door een’ persoon verzameld. De gezui- 
verde erts wordt dan naar den smeltoven gebragt om het tin 
te verkrijgen. 
Deze ovens zijn altijd in de kampongs geplaatst, ten einde 
het opzigt beter kunne geschieden. Zij zijn hoogst eenvoudig 
ingerigt, bestaande uit eene vierkante massa drooge klei, waarin 
IV. 27 
