323 
De sampan tamban, door Chinezen bestuurd, worden niet 
gelijk die der Maleijers door de pengajoe maar door twee 
lange riemen bewogen. Deze hangen tot dat einde in strop- 
pen aan houten pennen, die in het boord worden gestoken, 
ter wijl zij zich, ter verkrijging van meerdere lengte, binnenboords 
kruissen, zoodat de stuurboordsriem in de linkerhand en de 
bakboordsriem in de regterhand wordt gehouden, welke door 
het uitstrekken der armen en voorover geven van het ligchaam 
worden voortgestuwd. 
Als laadpraauwen worden te Riouw groote opene praauwen 
gebezigd, ladende Î tot fl, kojang van 40 pikols, doch deze 
hebben geenen bijzonderen naam. f 
De zeilen der maleische vaartuigen zijn meest allen van kad- 
jang, in weinige gevallen van matwerk. Voor de kleine vaar- 
tuigen zijn het meest sprietzeilen of ook wel een lang vierkant 
zeil (lajar batang) aan een’ bamboe vast gemaakt, door een’ 
anderen uitgehouden en om dezen opgerold bij het bergen. Ook 
beginnen thans meer en meer linnen zeilen in gebruik te ko- 
men, vooral voor praauwen en partikuliere sloepen, waarvan 
de zeilen, meest als latijnzeilen, zeer goed zijn gesneden. 
Van de Maleische praauwen staat de voorste mast altijd 
voorover en is bijna op den voorsteven geplaatst; door een’ rot- 
tan wordt het taaije hout, waarvan de mast gemaakt is, in eene 
sterke bogt voorover gehaald. 
De groote praauwen hebben twee roeren, waarvan het lij- 
waartsche gebruikt wordt en het loefwaartsche langs boord 
opgehaald. Aan een’ dwarsbalk zijn zij bevestigd en worden 
door eene spaak in den kop bestuurd. 
De ankers zijn meest van hout met één arm waarvan de 
punt met ijzer beslagen is, en het boveneinde door eenen 
steen bezwaard. Tegenwoordig beginnen ijzeren ankers voor 
de groote vaartuigen meer en meer in gebruik te komen. Sam- 
pan en kole gebruiken meestal slechts een’ steen met een 
gat waarin het touw bevestigd wordt. De ankertouwen 
zelve zijn voor de meeste vaartuigen van rottan gevloch- 
ten, ook wel van de draden van den buitenbast der kalappa 
