329 
lemmet, aan den bovenkant in plaats van handvatsel van een 
oog voorzien, waardoor de vinger gestoken wordt; de tjenang- 
kas heeft veel overeenkomst met eene korte regte sabel; de 
tomboek lada, van Menangkabau afkomstig, is korter en heeft 
de lengte van één voet; aan de scheede is een haakvormig stuk 
hout bevestigd; de badei heeft de lengte van de voorgaande 
doch met een gebogen lemmet. 
De sabels of liever houwwapens zijn: de klewang van boe- 
gineschen oorsprong, de golok van Menangkabau; beide zijn 
breed aan het uiteinde, loopen naar achteren smaller toe en 
eindigen in het gevest, dat van hout, ivoor, been, hoorn of 
iets dergelijks vervaardigd en soms met snijwerk versierd 
wordt; de kampilang door de. Lanoeners ingevoerd, is lan- 
ger en zwaarder dan de klewang, heeft een lang gevest van 
roode vederen voorzien. De soendang is eveneens een la- 
noensch wapen, in den vorm van een’ klewang met regt of ge- 
vlamd lemmet. 
De satoh is een klewang van kedahschen oorsprong, heeft 
een 2 voet lang lemmet met ronde punt en een weinig gebo- 
gen gevest. Het wordt door de Dajahs gebruikt bij het koppen- 
snellen. 
Het zijn slechts de hier voren genoemde orang oetan, die ge- 
bruik maken van de blaaspijp of soempitan, waarmede zij 
kleine vergiftige pijltjes voortblazen, die tot dat einde in een 
balletje klei gestoken worden. 
Pijl en boog zijn nergens in de Maleische landen in gebruik. 
De beschermingsmiddelen zijn: de prisei, een rond schild 
van 2 voeten diameter, van hout of van gevlochten’ rottan, 
met twee handvatsels; dit wordt echter zelden gebruikt. 
Door de Lanoeners is een ander, kelassa genaamd, ingevoerd; 
dit is insgelijks van hout, 6 voeten lang en 2 voeten breed. 
Verder hebben zij de ketjoebong, eene soort van helm van ko- 
per of ijzer, van gedaante als de songko. Eenigen dragen nog 
de badjoe berantei, een pantser, van koperen ringen in elkander 
gehecht; dit is echter duur em kost soms 200 gulden. 
De versterkingskunst is bij de Maleijers nog in den kindschen 
