840 
spaansche mat is zoowel te Riouw als te Lingga en elders aan 
agio onderworpen, doende de sp. mat. aldaar tusschen 360 
en 380 duiten naar de meerdere of mindere schaarschte. 
Ook de zilveren gulden wordt overal aangenomen tegen 140 
tot 150 duiten. — Daar tegenwoordig alle pachten te Riouw 
in recepissen voldaan worden en het kleine personeel geene 
genoegzame hoeveelheid in omloop brengt, worden deze met 
eene agio van eenige weinige duiten opgekocht, hetwelk, toen 
de traktementen voor een derde in zilver betaald werden, tot 
op 20 duiten gestegen was. 
Op de Natuna-eilanden is alleen zilveren specie gangbaar; 
tot gemak der cirkulatie worden onderdeelen van de matten 
gebezigd tot {0 duiten toe. Aldaar heeft de sp. mat 300 dui- 
ten, de zilveren gulden 120 duiten waarde. 
De geneeskunde, zooals zij door de Maleijers beoefend 
wordt, is ‚voor dagelijks voorkomende omstandigheden vol- 
doende, althans voor sommige der inlandsche ziekten, waarte- 
gen zij zeer goede en eenvoudige middelen kunnen aanwen- 
den; buikziekten behooren hiertoe. Zoodra echter de ziekte 
een weinig zamengesteld is weten zij niet hoe te handelen 
en laten meestal de natuur alleen werken. Langzamerhand 
beginnen de inlanders meer vertrouwen in de Wuropesche 
geneesmiddelen te stellen, doch dikwijls gaan zij eerst hiertoe 
over, nadat zij verschillende chinesche medikamenten beproefd 
hebben. Tegen koorts en syphilitische ziekten kennen zij geene 
afdoende middelen. Over het algemeen zijn de inlandsche 
geneesmiddelen zeer eenvoudig en komen meestal uit het plan- 
tenrijk. De chinesche daarentegen zijn zeer zamengesteld, daar 
voor één middel dikwijls 50 verschillende zaken worden za- 
mengevoegd. 
Het zijn meestal oude vrouwen die de geneeskunde uitoe- 
fenen en zulks geheel op eene praktische wijze. Zij worden 
alsdan doekon genaamd. Ook de verloskunde wordt door 
haar veelal met sucees beoefend, gebeurende het zelden dat 
eene vrouw in het kraambed sterft. Eenige dagen voor de 
verlossing verzekeren zij zich van de ligging van het kind, 
