841 
en zeggen die te kunnen herstellen als zij verkeerd is. Indien ech- 
_ ter eene instrumentale verlossing noodig is, hebben zij geene mid- 
delen om die te bewerkstellingen, doch deze is door de vrije en na- 
tuurlijke ontwikkeling der vrouwen zelden noodig. Bidan is de 
naam, welke aan de inlandsche vroedvrouwen gegeven wordt. 
Van heelkunde of anatomie hebben zij zeer weinig kennis en 
weten alleen eenige uitwendige middelen, zalven, ‘smeersels 
enz. aan te wenden, als ook het drukken van gekneusde of pijn- 
lijke deelen, pidjid , oerat enz. Bloedige chirurgie is geheel on- 
bekend; in geval van zware verwondingen worden alleen ver- 
banden aangelegd. Zooals vroeger ook hier, doch thans nog 
te Afjeen plaats heeft, werd na de afkapping van handen of 
voeten , die als straf werd toegepast, het verminkte deel in 
een’ bamboe met kokende olie of wel met een gloeijend ijzer 
toegeschroeid; zonderling genoeg hebben de meeste lijders 
geene nadeelige gevolgen van deze behandeling ondervonden. 
Beenbreuken, ontwrichtingen en dergelijke voorvallen weten 
zij te genezen. 
De godsdienst der Maleijers is, zoo als bekend is, het isla- 
mismus, dat door allen met uitzondering van een gedeelte der 
orang lawut en orang oetan wordt omhelsd. De laatstge- 
noemden zijn eigenlijk zonder bepaalde godsdienst. 
De godsdienstige plegligheden worden stipt in acht geno- 
men. Vijf keer per dag moeten zij hunne formuliergebeden 
opzeggen (sumbajan), hetwelk altijd met de vereischte gebaren, 
knielingen enz. plaats heeft en waarbij tevens de grootste ernst 
wordt in acht genomen, zoo dat zij zich door niets hierin la- 
ten storen. Deze vijf bepaalde uren zijn 5, 1, 4, 6 en 
Z en worden in die volgorde soboh, lohoh, assar, margrieb 
en issa genaamd. In zee hebben de gebeden slechts drie keer 
plaats, n. 1. ’s morgens 5u, ’savonds 5 en 6u. Alsdan wordt 
dit sumbajan kassar genaamd. Daar de mohammedanen geene 
klokken mogen hebben, worden deze tijdstippen aangegeven, 
door het slaan op de bedoek, zijnde een groote gong, bij de moskee” 
geplaatst, ten einde daardoor de geloovigen tot het gebed te 
roepen. Zelden worden deze gebeden verzuimd, en mogten zij 
