364 
eene vrijhaven verklaard, zonder dat echter deze maatregel 
het gewenschte gevolg had, daar de steeds meer en meer 
toenemende handel van Singapore en het aanplanten van gam- 
bier en peper aldaar, allen nog overgebleven’ kleinhandel van 
Riouw derwaarts lokte, zoodat de weinige handelaren, die zich 
alhier gevestigd hadden, met schade moesten opbreken. 
Pe eenige handel, die-nu nog bestaat, is in gambier en pe- 
per, beide in handen van Chinezen, waarvan slechts weinigen 
met een eenigzins voldoend kapitaal kunnen werken. De 
kleinhandel voor de plaatselijke konsumptie is verdeeld on- 
der Chinezen en eenige weinige Mooren van de kust van Co- 
romandel, die in het verkoopen van lijnwaden, aardewerk, 
ijzer en koperwerk, eetwaren enz. een sober bestaan vin- 
den. Zelden gaat hun handelskapitaal eenige weinige honder- 
den guldens te boven. Zij voorzien zich van de op publie- 
ke veiling te Singapore verkochte goederen, waardoor men 
zelden waren van goede hoedanigheid kan verkrijgen. De 
Europesche ingezetenen voorzien zich dan ook voornamelijk 
te Singaporeen te Batavia van het benoodigde, waartoe de ge- 
regelde vaart van de poekats met eerstgenoemde, en de maan- 
delijksche van de mailstoomboot met laatstgenoemde plaats groot 
gemak oplevert. 
In de zuidmoesson, van Julij tot Oktober, komen hier de 
groote praauwen van Java, Bawean, Bali, Makasar en an- 
dere plaatsen van Celebes en de zuidoostkust van Borneo 
aan, die ladingen rijst, klapper- en katjang- olie, koehui- 
den , rottan en andere artikelen van geringe waarde aanbren- 
gen, welke meestal hier verkocht worden. In de maanden Ja- 
nuarij en Februarij keeren zij naar hunne havens terug met 
eene lading gambier. Met de praauwen van Bawean komen 
jaarlijks eenige honderden koelies mede, die hier gedurende 
een à twee jaar werk zoeken en dan weder terug gaan 
met hunne overgespaarde gelden. Deze menschen krijgen 
per maand 3 sp. matten en 6 gantang rijst. Daar zij hoogst 
matig en zuinig leven, houden zij meest alle ontvangene gel- 
den over. Hunne eenige uitgave is voor een weinig kleeding, 
