A59 
Door in aanraking met de lucht te blijven wordt zij donker- 
der , taaijer, dikker en gaat eindelijk in bergteer over. 
In de nabijheid van aardoliewellen vond ik ook gewoon- 
lijk minerale waterbronnen met sterke gesontwikkeling. 
Het is een algemeen verschijnsel , dat lagen, die aardolie 
en bitumen bevatten, koolwaterstofgas ontwikkelen , dat soms 
„vermengd is met koolzuur en nafta-dampen. Dit is de oor- 
zaak van het ontstaan der zoogenaamde eeuwige vuren. Het 
Heilige vuur of Merapi bij Goeboek, ín het regentschap Demak ,_ 
bestaat uit niets anders dan uiteen aangestoken’ stroom kool- 
waterstofgas , en niet zoo als men wel eens heeft beweerd en 
soms nog beweert , uit een gas, dat in aanraking met de lucht 
komende , van zelf ontvlamt en niet kan worden uitgedoofd. 
Enkel door het opwerpen van water of aarde, mits zulks 
maar plotseling geschiede, zoodanig dat de lucht in eens wordt 
afgesloten , kan de vlam gemakkelijk worden uitgedoofd. 
Op andere plaatsen, waar zich gas ontwikkelde, heb ik dik- 
wijls beproefd, het te doen ontbranden, doch zulks is mij 
nooit gelukt, hetgeen ik toeschrijf aan het aanwezig zijn van 
te veel koolzuur. 
In de residentie Samarang geene kolen meer bespeurende, 
begaf ik mij naar de residentie Kadoe, om te zien of daar ook 
nog koollagen van eenige beteekenis te vinden waren. 
Slechts op één plaats, aan de rivier Lottot, in de nabijheid 
van Betjem, omtrent 6 palen bewesten Kaliwaroe, trof ik 
eene sektie aan , waar alles aan den dag kwam, wat ik van 
de eerste vindplaats van kolen heb vermeld, met dat onder- 
scheid , dat ik nog eene laag nagelflue ontdekte, gelegen bo- 
ven de kalkbank met lignietlaagjes. 
Deze nagelflue bestond uit rolsteentjes van kwarts, ijzerno- 
dules, kalkbrokken en kleine stukjes bruinkool, door een 
kalkachtig bindmiddel zeer vast aan elkander verbonden. 
Uit het bovenstaande blijkt, dat op verscheidene plaatsen 
bruinkool aan den dag komt, doch nergens eene laag van eenigo 
aanmerkelijke zwaarte; en ofschoon er wel dieper bruinkoolla- 
gen kunnen voorkomen, hetgeen echter op 400 voet het ge- 
