521 
werkt, onthouden, en het bruikbare gedeelte van het regen- 
water toevoeren, welks nuttelooze overmaat mede verwijderd 
wordt. Onafscheidelijk van deze uitwerkselen zijn toeneming 
der wortels in kracht, lengte en aantal, een gezonde wasdom en 
dus voordeelige kultuur. 
De ondervinding heeft hierop in Groot-Brittannië reeds lang 
haar zegel gedrukt. Wij konden dus nu vragen naar de toe- 
passelijkheid van het drainingstelsel op Java. Vooraf echter zal 
ik de wijze van uitvoering opgeven, en er eenige aanmerkin- 
gen bijvoegen. 
20, Het zou mij te ver leiden, indien ik de velerlei werkwijzen 
in alle bijzonderheden wilde aangeven. De hoedanigheid van 
den grond, de graad van verval, het al of niet aanwezig zijn 
van steenen, de kultuur-wijze, rotatie, ja de bijzondere inzig- 
ten van den belanghebbende, zijn even zoo vele oorzaken van 
verscheidenheid in de voorschriften. 
Ik zal mij daarom, zooveel doenlijk, tot algemeene zaken 
bepalen. jn 
19. Keuze van plaats. Een kleijige niet doorlatende ondergrond, 
overdekt met klei-, leem-, veen- of humusrijken zandgrond, 
heeft, hoe droog hij ook schijnen moge, altijd behoefte aan 
draining. Even zoo een meer opene ondergrond, boven of 
nabij wellen, die op de grenzen van verschillende aardlagen 
ontspringen. Het terrein dient eenige helling te hebben. 
De plaatsen ter uitwatering moeten met zorg nagegaan en 
vooral de laagste punten daartoe uitgezocht worden. Verder 
dient de plaats en rangschikking, voor al de te bezigen mate- 
rialen bepaald, de benoodigde hoeveelheid pijpen berekend, 
en de liniën voor de hoofd- en kleinere drains naauwkeurig 
uitgemerkt te worden. 
20. Het graven der goten. De hoofddrain, waarin het wa- 
ter van al de kleine (zoog 
wordt het eerst, en wel beneden aan beginnende, opengegra- 
ven en het laatste van allen gesloten, doch hij behoeft niet 
dadelijk de volle diepte te hebben. Is er veel water in den 
grond, dan laat men deze goot geheel open, totdat het be- 
enaamde paralleldraïns) uitloopt, 
