551 
van oppervlakte zijn. Deze is dus zeer geschikt voor de bin- 
nenwanden van hoógovens, maar niet voor drainpijpen, om- 
dat zij het water inzuigen en doorlaten. 
Het komt er hier op aan, voorwerpen te maken, die eene 
aanhoudende drukking kunnen verdragen, evenzeer bestand 
zijn tegen de inwerking van lucht en water als tegen den in- 
vloed der in gestadige ontbinding zijnde bestanddeelen des bo- 
dems, en die bovendien eene volkomen gelijke oppervlakte hebben. 
Klei, die met zand en steentjes vermengd, zonder voorafgaan- 
de bereiding gebakken wordt, levert pijpen van ongelijken za- 
menhang, die dus ligt breekbaar zijn. Bevat zij stukjes kalksteen, 
dan worden deze door de branding, in bijtenden staat gebragt; 
door aanraking met vocht ontstaat er gebluschte kalk, en door 
de daarbij plaats hebbende uitzetting krijgen de pijpen scheu- 
ren of vallen geheel uiteen. Door overmaat van kalk, ijzer- 
oxijde, potasch of soda, ontstaat eene te ligt smeltbare massa, 
zoodat de voorwerpen in den oven zamenvallen. Kort voor 
mijn vertrek uit Edinburgh (in het begin van 1847), heb ik 
een aantal kleisoorten voor drainpijpen geanalijseerd, en de 
straks genoemde resultaten zijn daaruit voortgevloeid. Een 
matig groot gehalte aan iĳzeroxijde schijnt echter in de klei 
noodig te zijn, om er voorwerpen van een digt weefsel, met 
verglaasde oppervlakte, dus goede drainpijpen, van te maken. 
Een zeer praktisch prijsschrift over de eigenschappen van klei, 
die het best geschikt is voor het maken van drainpijpen, door 
den heer Roperr Borre te Aijer, is verschenen in het Journal 
of Agriculture etc. of the Highland and Agricultural Society of 
Scotland, March 1852.” Daaraan ontleen ik hier de volgende 
bijzonderheden. 
„Bij het zoeken naar klei, moet men niet, zoo als op vele 
plaatsen gedaan wordt, de avegaar gebruiken, omdat door de 
draaijende beweging verschillende kleilagen ondereen ge- 
mengd worden, waarvan sommige voor het oogmerk onge- 
schikt kunnen zijn. 
„Alluviale klei, die, over het algemeen, de beste is, vindt 
men altijd in komvormige holten afgezet. 
IV. A5 
