588 
Wij zijn nu eenigzins voorbereid tot beantwoording der 
vragen: heeft Java behoefte aan het drainingstelsel?— en zal 
het op Java uitvoerlijk zijn, of zijn er onoverkomelijke be- 
zwaren tegen ? 
Het eerste is reeds ten deele beantwoord, in mijne boven 
aangehaalde bijdrage tot het voormalig Andisch archief. On- 
derscheidene plaatsen, in eenige residentiën van Java, zijn 
daar opgenoemd, waar het aanwezen van ondergronds water 
zeker is. Op mijne latere reizen, heb ik in Bezoeki, Pasoe- 
roean en Soerabaja niet weinige zulke, halfmoerassige plaatsen 
aangetroffen, die vooral in de suikerrietvelden slechte uitkom- 
sten veroorzaken. — 
Kleigronden ‚van de zwaarste soort, zoo als ik in Bagelen 
gezien heb, en die door draining spoedig losser van zamen- 
hang en ligter te bewerken zouden worden, ontbreken ook 
elders niet. Ik beroep mij daartoe op de ondervinding der 
plaatselijke ambtenaren. Hierover behoeft thans niet verder 
gehandeld te worden, en ik kan dus overgaan tot de be- 
antwoording der tweede vraag. Indien er toch tegen de in- 
voering van het drainingstelsel op Java geene onoverwinnelijke 
bezwaren bestaan, dan mag, lettende op de behoefte, aan die 
invoering nief gewanhoopt worden. 
Als bedenkingen tegen de aanwending der drainage op dit 
eiland, zou men kunnen aanvoeren. 
Îste Onbestaanbaarheid met de natte rijstkultuur. 
2de Ongenoegzaamheid der drains in den regentijd, voor- 
al bij mogelijke verstopping; en schadelijkheid in het drooge 
saizoen, ook vergeleken met het reeds bestaande stelsel van 
afwatering op Java. 
dde Strijdigheid met de wijze van landbouw op Java, waar- 
toe behoort: verwisseling van velden onder de bezitters, of 
verandering der grondverdeeling, en opvolging van natte en 
“_drooge kultuur: — mede beschouwd in verband met, en ten 
behoeve van eenige kultures voor de Europesche markt, die 
slechts eens om de drie of vijf jaren op hetzelfde veld plaats 
hebben. 
