547 
een veel ruimere toevoer van vruchtbaar makende zouten in 
hoogst fijn verdeelden staat, en door eene grondlaag van 
aanzienlijke dikte, en eene meer gelijkmatige verdeeling der 
atmosferische warmte in den grond, — deze noodzakelij- 
ke uitwerkselen (als het ware eene atmosferische bemesting) 
der ondergrondsdrooging, gaan gepaard met toenemende diepte 
en met ligtere bewerking van den grond, waarvan de einduit- 
komsten zijn: toename van den voorraad van voedsel, benoo- 
digd voor de planten, die men wil kweeken en, met minder 
jaarlijkschen arbeid, eene grootere produktie. 
Op gronden, die van aard goed maar slecht bewerkt en 
als gesloten zijns zal dus, ook op Java, de vruchtbaarheid 
kunnen toenemen, bij voortdurende kultuur van afwisselende 
planten, zelfs zonder bemesting. Op schrale of uitgemergel- 
de gronden, zoo men die wil of moet blijven bebouwen, zal 
in de meeste gevallen, alleen na de draining, het bemesten 
goede uitkomsten geven, want reeds voor lang is het uitge- 
maakt, dat de bemesting van velden, in welker ondergrond 
het water lang blijft hangen, erger is dan nutteloos, eene ware 
geldverspilling. 
Op dezen algemeenen verbeteringsgrondslag, waag ik thans 
een voorstel te bouwen, volgens hetwelk de boven aange- 
duide administratieve bezwaren allengs kunnen worden uit 
den weg geruimd. 
Wij kunnen daarbij de volgende omstandigheden vooronder- 
stellen. 
Í°. De onder de bewoners eener dessa achtereenvolgens te 
verwisselen velden liggen digt bij elkander, en men weet dat 
een deel er van aan grondwater lijdt. Alsdan mag men dit 
voor allen aannemen en zullen zij door draining ongeveer in 
gelijke mate verbeterd worden. Er kan dan geene zwarigheid 
bestaan, noch tegen het, als gewoonlijk, verwisselen der vel- 
den, noch tegen het maken der drains, enz., op gezamenlijke 
kosten en door gemeenschappelijken arbeid. 
2°. De gronden ‘verschillen aanmerkelijk in hoedanigheid, 
door dat een gedeelte vrij is van grondwater. 
iv: 46 
