554 
van helling, hier en daar te laag waren. Van gebruikte gras- 
zoden kon ik niets meer ontdekken; en dit maakt het zeer 
waarschijnlijk, dat de drains verstopt waren. 
De in het oogvallend betere toestand der reijen , die onmiddellijk 
boven de drains stonden, bewijst, dat zij in den aanvang in wer- 
king geweest zijn. Over de oorspronkelijke hoedanigheid der 
graszoden kon ik niet oordeelen, maar het schijnt mij toe, 
dat zij, geenen tijd genoeg gehad hebbende om droog en vast 
te worden, vóór het invallen der regens, spoedig verrot en 
met een deel der bovenaarde tusschen de steenen ingespoeld 
zijn, waardoor er verstopping is ontstaan. 
Derhalve was de weg, waardoor het grondwater moest ver- 
wijderd worden, in onbruikbaren toestand, en diende veeleer tot 
verzameling van meerder water, waar door het kwaad verer- 
gerd werd. 
2e. De tijd van het aanleggen der drains en van de planting 
van het riet. Beide zijn te laat gebeurd. Er was geplant in de 
maand Oktober 1849. Sedert 28 November daar aan volgende, 
tot op den dag mijner komst (15 Februarij 1850) had het 
bjna aanhoudend geregend. Slechts één maal was het twee 
dagen achtereen droog geweest. Doch bovenal had men de 
drains vroeger moeten aanleggen. Het eerste gouvernements 
besluit, tot magtiging der proefneming, was van 3{ Julij 1849. 
Dus zijn de drains eerst in Augustus gemaakt, en wel niet voor 
September voltooid geworden. 
Ook in de gunstigste omstandigheden, hebben de drains tijd 
noodig, om het aanhoudend aangevoerde water geregeld af te 
voeren; omdat daartoe een zekere struktuursverandering, eene 
grootere verbrokkeling van den grond noodig is. Tot zoo lang 
moest de grondlaag boven de drains hare taaiheid en ster- 
keren zamenhang behouden, en kon dus het water niet spoe- 
dig worden doorgelaten. Tot die grondverandering was, 
ook bij goede inrigting der drains, de tijd veel te kort ge- 
weest. De rietstekken zijn dan ook in dien nog taaijen klei- 
grond voor een groot gedeelte uitgestorven. De niet lang 
daarna invallende en onophoudelijke regens moesten de ge- 
