507 
geplant, dan stijgt de prijs, zoo als nu reeds het geval is en 
de Javaan verliest aan voedsel. 
Bij het zorgelooze leten van de Javanen, gepaard met andere 
omstandigheden, is het niet te verwachten, dat zij meer kat- 
jang hidjoe zullen aanplanten. 
Een vijfde behoort den landheer of eigenaar des gronds en 
de inlander veelal bij den Chinees in schuld zijnde, is zijne 
katjang, alvorens geoogst te zijn, voor een groot deel de 
eigendom van anderen. Bovendien moet hij, na zijnen grond 
bewerkt en bemest te hebben, den zaai-katjang voor 120 
duiten de gantang (= {4 ned. @) op den bazaar koopen. 
Bij de bestaande omstandigheden, kan men deze kultuur 
bevorderen door den zaai-katjang gratis beschikbaar te stellen 
en bij dezen ook de katjang gadeleh, katjang pandjang en an- 
dere boonsoorten, alle geliefdkoosde doch even dure voedings 
middelen, te voegen. 
Wij hebben dan uit de analyse van den katjang hidjoe gezien, 
dat hij een uitmuntend voedsel is en, zoo ver mij bekend is, 
als paardenvoedsel, geene schadelijke eigenschappen bezit. 
Het hoofvoedsel van de paarden op Java bestaat echter uit 
grassoorten zonder of met padi. 
Wij zullen uit. de volgende analysen en eenige vergelijkin- 
gen kunnen opmaken of de paarden op Java al dan niet ge- 
noeg voedsel krijgen. 
Om niet in herhaling te komen, laat ik hier slechts de uit- 
komsten volgen. 
Sawah-, Rawah- en Tagal-gras. 
Van elke dezer grassoorten werden twee water-bepalingen 
gedaan. Een met daauwwater, zoo als het gras des morgens 
vroeg gesneden aan de paarden wordt gegeven, de tweede 
zonder daauw water, in den voormiddag, om 9 uren, verzameld. 
1.631 sawah-gras met daauwwater bij 100° C. gedroogd ver- 
loren 1.511 water ke 
dus op 100 deelen. veh ili 57e Neede AN ADE 
