59 
Het kavallerie-paard op Java 0.835 
verschil aan proteïne 0.598 
Ik heb hier eene uitmuntende hooisoort tot maatstaf geno- 
men en het is te vreezen, dat de meeste grassoorten op Java 
slechts de helft proteïne bevatten. Niettegenstaande het ka- 
vallerie-paard op Java gelijken last, als het europesche moet 
dragen, ontvangt het bijna de helft minder aan proteïne. 
Een kavallerist met zadel, hoofdstel enz. weegt gemiddeld, 
102 ned. pond en moet het paard met dat gewigt dagelijks 
manoevreren, dan ontvangt het te weinig voedsel. 
Zal het paard veel moeten werken, dan is gras een slecht 
voedsel en moet gedeeltelijk door droog en krachtig voedsel 
vervangen worden. 
Het drooge voedsel is bij uitnemendheid tot onderhoud van 
een werkend paard geschikt, daar het in eene betrekkelijk 
geringe hoeveelheid, vele voedende bestanddeelen bevat en 
door zijne meerdere vastheid boven het groene voedsel te ver- 
kiezen is. Het verteert niet zoo spoedig. De maag en inge- 
wanden worden werkzamer, het verterings-vermogen wordt 
opgewekt, aan de spieren nieuwe krachten gegeven. 
De maag van het paard is, in evenredigheid van de grootte 
des ligchaams, klein en gedeeltelijk van een sterk vliezig maak- 
sel, voorzien van talrijke afscheidende werktuigen. Zij is in- 
gerigt om bij sterke werktuigelijke beweging, voedende stof- 
fen te verteren. Het gebit is ter vermaling geschikt, ook de 
darmen minder tot uitzetting, dan die van een ander plan- 
tenetend dier gevormd. En ofschoon het plantengewassen ge- 
bruikt, bemint het bovenal graan en boonsoorten. 
Willen wij onze paarden veel laten werken en krachtig 
houden, dan moeten wij de hoeveelheid gras met de helft 
verminderen en in plaats daarvan katjang hidjoe, katjang 
gadeleh, katjang pandjang, maïs en dergelijke voedende stoffen 
geven. 
Batavia 23 Maart 1853. 
