619 
armen en vermaakten ons met hunne vele potsen, die in den 
vrijen” staat even zoo zonderling zijn als in de nabijheid van 
menschen. Hoewel wij verscheidene soorten van apen zagen, 
waren de loetong en kra het menigvuldigst. Vele vogels vlo- 
gen over en weder en vervrolijkten den omtrek, vooral des mor= 
gens, door hun gefluit en getjilp. 
De oevers worden hooger, naarmate men de rivier opvaart; 
de breedte blijft tamelijk gelijk, de diepte neemt echter gaande 
weg af. Hier en daar vormt de rivier eene breede kom, die 
dan meestal zeer ondiep is en vol rolsteenen ligt. Bij de bog- 
ten heeft men soms 3 vadem, een weinig verder slechts eeni- 
ge voeten. Het water is ‘hier helder en van eenen goeden 
smaak. De stroom werd echter zoo hevig, dat onze $ roeijers 
de sampan niet meer konden voortroeijen en genoodzaakt wa- 
ren haar met lange bamboezen voort te duwen. Door het veel- 
vuldig gebruik hebben zij hierin eene groote vaardigheid ver- 
kregen en deden ons vaartuigje tamelijk snel voortgaan. 
De vaart werd dikwijls belemmerd door de over de rivier 
nedergestorte boomen, die telkens moesten worden weggekapt 
voordat wij konden doorgaan. Een ander beletsel zijn de groo- 
te vlotten van drijfhout, boomstammen enz. die zich hier en 
daar in de bogten vastzetten , spoedig de geheele breedte van 
de rivier innemen en stuk voor stuk moeten worden wegge- 
ruimd en afgedreven om eenen doortogt te verkrijgen. — Meer- 
malen gebeurde het, dat de bijl, die in gedurig gebruik was, van 
den steel af in het water viel. Alsdan sprongen alle degenen 
die duiken konden, dit onmisbaar stuk na en altijd is het hun, 
hoewel dikwijls met veel moeite, gelukt, het verloren werktuig 
weder boven te brengen. Met een gevorkt stuk hout en een’ 
rottan was spoedig een nieuwe steel gereed. Bijna dage- 
lijks zagen wij, hoe de mildheid der natuur in deze streken den 
mensch van alles voorziet, wat hij tot zijn levensonderhoud noo- 
dig heeft en zonder dat hem zulks moeite kost. Heeft hij be- 
hoefte aan een touw, de eerste rottan de beste voorziet hem 
er van; bamboe dient hem om water te halen, rijst te koken, 
ladders en huizen te bouwen; de palmboomen geven voedsel, 
