621 
dienstig was. — Koortsen waren destijds sterk heerschende; 
in de maanden September en Oktober waren in de verschillen- 
de plaatsen vele menschen gestorven, vooral in de lage moe- 
rasstreken. In de kampong Kottabaroe , waar misschien 400 
menschen woonden, waren volgens opgave der inlanders 60 ge- 
storven. Hooger aan de rivier waren wel vele menschen ziek 
geweest doch slechts weinige gestorven, in de beide laatste kam- 
pongs zelfs geen een. Van de 20 Chinezen, door den sulthan 
tot het graven der steenkolen gezonden, waren 9, gedeeltelijk op 
de reis, gedeeltelijk na hunne terugkomst te Lingga, gestor- 
ven, zonder dat zij iets aan de mijnen hadden kunnen werken. 
Niettegenstaande deze omstandigheid schreven de inwoners een- 
parig de vele ziektegevallen, die dat jaar hadden plaats ge- 
had en die zij zelve als eene groote zeldzaamheid beschouwden, 
aan het bewerken der mijnen toe. Tijdens ons bezoek was 
overal de ziekte geweken en de lijders aan de beterhand; ook 
zag de bevolking er overal gezond en sterk uit. Waarschijnlijk 
zullen de vele sterftegevallen aan eene slechte behandeling 
en gemis aan alle geneeskundige hulp moeten worden toege- 
schreven. 
In deze hoogere gedeelten van de rivier schijnt het land zeer 
vruchtbaar te zijn; alle vruchtboomen alsmede de rijst stonden 
overal weelderig. Met eene eenigzins aanmerkelijke bevolking 
zoude men hier dunkt mij met vrucht, de kultuur van verschil- 
lende produkten kunnen beproeven. De grond is droog, het 
water uitmuntend, de levensmiddelen van eene goede hoeda- 
nigheid, zoodat de gezondheidstoestand van het land als zeer 
gunstig kan beschouwd worden. De rivier biedt een goed ver- 
voermiddel aan tot afvoer der produkten. Timmerhout vindt 
men overal in groote hoeveelheid. Vele boomen hadden 
loodregte stammen van 60 à 80 voet hoogte. Bosschen van 
bamboe worden veel in de hoogere gedeelten aangetroffen; 
sommige stammen hadden de dikte van een’ mansmiddel. De in- 
woners gebruiken dit gewas onder anderen tot het maken van 
vlotten, waarmede zij de rijst afvoeren. 
Men zeide ons, dat vele olifanten in deze streken hun verblijf 
