(2) 136 



(Iraten worden aanvankelijk organische zuren gevornKl, welke opliuii- 

 ne beurt weer worden omgezet in koolzuur en water. Een oedeelte 

 van de organische stoffen wordt gehuminificeerd, terwijl een zeer 

 kleine hoeveelheid dient voor den opbouw der microben zelf De hu- 

 mus kan eenigszins bescliouwd worden als een eindj)roduct der biolo- 

 gische omzettingen, daar zij door de bacteriën en schimmels veel moei- 

 lijker wordt aangetast dan de stoffen, waaruit zij gevormd is. Toch 

 verdwijnt in de tropen ook de humus vrij snel uit den grond, zoo- 

 dat men door groenbemesting of anderszins het humusgehalte weer 

 tracht aan te vullen. Zoowel de liumusvorming als de koolzuuront- 

 wikkeling zijn voor het plantenleven van groot l^elang ; liet zijn de 

 micro-organismen, die het grootste gedeelte van het door de planten 

 aan de atmosfeer onttrokken koolzuur weer daarin terugbrengen. 



Een ander, niet minder belangrijk microbiologisch proces is de 

 ontleding der eiwitstoffen. Deze worden ten slotte in ammoniak om- 

 gezet, en op die wijze worden de stikstofverbindingen, die door de 

 planten aan den bodem onttrokken zijn. na het afsterven dier plan- 

 ten weer in een vorm overgevoerd, waarin zij voor het plantenleven 

 toegankelijk zijn. De microbiochemische omzettingen vormen een 

 onmisbaren schakel in den kringloop zoowel van de koolstof als van 

 de stikstof, zonder welke op aarde geen organisch leven mogelijk is. 



Van grooten invloed op het verloop der microbiologische pro- 

 cessen is het feit, of deze plaats hebben al of niet onder toetreding 

 van de zuurstof van de luclit ; men onderscheidt daarom aërobe pro- 

 cessen, d. z. die. welke onder toetreding van zuurstof verloopen, en 

 anaërobe, welke bij afwezigheid van zuurstof jjlaats hebben. Treden 

 bij de eerste de oxydaties op den voorgrond, bij de laatste zijn het 

 de reducties, die onze aandacht vragen. 



Zoo ontstaan hij de anaërobe ontleding van koolstof houdende 

 lichamen voornamelijk methaan en waterstof en worden zelfs de 

 sulfaten tot sulfiden gereduceerd. Bij de aërobe ontledingen worden 

 daarentegen koolzuur en water gevormd, terwijl als tusschenproduc- 

 ten organische zuren optreden. 



Overal, waar in de natuur organische stof vergaat, hebben deze 

 processen op groote schaal plaats ; gebeurt dit anaërobe, zooals in 

 moerassen, in modderpoelen en sawali's. dan ziet men de methaan en 

 soms (jok zwavelwaterstof bevattende gasbellen omlioog stijgen, som- 

 tijds in zulke hoeveelheden, dat het voor verlichting te gebruiken is 

 (Noord-Holland, Mississippi). 



Waar nu de inlander zijne sawali's gedurende maanden onder 



