(44) 570 



derscheid ontdekken. Het etiket is nieuw, de flesch is oud, de in- 

 houd is dezelfde. Maar minder goed behoeft deze stambibit ook niet 

 te zijn, indien het coöperatieve bedrijf althans een gunstige streek 

 weet te vinden en een goeden bedrijfsleider weet te houden. 



Toch hebben wij eenige bezwaren. Die zijn in de eerste plaats 

 de valsche gerustheid, die een argelooze afnemer aan het nieuwe 

 etiket zou kunnen ontleenen. Of wel de indruk van een niet al te 

 zorgvuldigen bibitplanter, dat het nu nog wel een beetje extra kan 

 lijden, nu hij toch van officieele stambibit is uitgegaan. Mogen dus 

 in elk geval de controle en de zorg niet verslappen! 



Een tweede nadeel is gelegen in de mogelijkheid, dat sommigen 

 van het aanleggen van een eigen stambi bitreserve zouden kunnen 

 teruggehouden worden, omdat de coöperatieve stambibittuin daar 

 nu wel voor zorgen zal. Wij waren juist zoo aardig op weg. Wij 

 hadden de bergbibitbedrijven van de Ned.-Ind. Landbouw Mij. bij 

 Wonosobo op den Sindoro en den Soembing; bij Plaossan op den 

 Lawoe; bij Moga op den Slamat, en bij Wlingi op den Kloet; andere 

 van de Ned. Handel Mij.; verder van de s.f. Klampok te Wonosobo op 

 den Sindoro; van de s.f. Peterongan c.s. bij Wadjak op den Smeroe; 

 van Sitoebondo-fabrieken op de Raoenghellingen; van de s.f. Ngelom; 

 eerlang van de s.f. Petjangaan en de s.f. Trangkil bij Ambarawa, 

 en van de s.f. Somobito op den Kawi, en zooveel andere meer; daar- 

 nevens meerdere ferme bibitondernemingen op groote hoogte om 

 Bandoeng, te Salatiga en elders: zij alle kwamen steeds meer en be- 

 ter tot de uitvoering der stambibitgedachte. Steeds meer zorgden zij 

 voor grootmoedertuinen, die het gebergte niet verlieten en als bron 

 voor allen export dienden, zoodat de bibit in een geregelden stroom 

 van boven naar beneden werd uitgebreid. In het Archief lOM, 

 p. 1130—1131 schreven wij over deze stambibitmethode het volgende: 

 „Als men eenmaal een volkomen gezonde partij bergbibit eener , 

 rietsoort bezit, behoort een gedeelte hiervan steeds als moeder- 

 bibit of grootmoederbibit op 2500 tot 3000 voet in de bergen 

 te blijven. Uit het voor dit doel niet noodige gedeelte der ver- 

 meerdering worden dan met zooveel generaties als noodig is 

 op 1500 tot 2500 voet de afvoertuinen gekweekt, waaruit de 

 vlaktebibittuinen worden aangelegd, en uit deze hooggelegen 

 afvoertuinen kunnen op hunne beurt ook op 1000 tot 2000 voet 

 hoogte de afvoertuinen gekweekt worden, die bestemd zijn 

 voor directen import voor maalriet in de vlakte. Natuurlijk zijn 

 de opgegeven hoogten slechts approximatief en naar de omstan- 



