571 ■ (15) 



digheden te wijzigen. Als iedere bibitkweeker zich een betrouw- 

 bare partij grootmoederbibit verschaft heeft, bij voorbeeld uit 

 ^ gezonden Preanger-import, behoeven na deze eerste uitgaaf de 

 kosten niet hooger te worden dan thans, daar deze partij in meet- 

 kundige reeks onbeperkt vermeerderd kan worden, zoolang zij 

 op voldoende hoogte blijft, niet te zeer door gele strepenziekte, 

 roodrot of andere beschadiging achteruitgaat, en dus door selectie 

 op peil gehouden wordt". 

 In de veelheid der ondernemingen met stambibit zagen wij een 

 waarborg voor de toekomst. Elke onderneming toch, en vooral in de 

 tropen, heeft hare ups and downs, en zelfs hare diepere inzinkingen, 

 o.a. bij minder goede personeelkeuze. En elke streek in het gebergte 

 heeft weleens een slecht jaar, wat betreft moessonverloop of irri- 

 gatiewater. Hier slaat een dam weg, zoodat in een kritieken tijd de 

 irrigatie stop staat; daar treedt een zware regenperiode op, 4 of 6 

 weken na den hoofdplanttijd, waardoor een abnormaal hoog per- 

 centage strepenziekte ontstaat; elders breidt zich het roodsnot plot- 

 seling uit. Al deze risico's worden verdeeld, indien de Java-sulkerin- 

 dustrie steunt op de talrijke organen, die voor hare belangen werken, 

 en indien deze organen elk voor zich tot het practisch bereikbaar 

 hoogste peil worden opgevoerd. 



Dat men een coöperatief stambibitbedrijf oprichte voor al de- 

 genen, die zich niet krachtig voelen voor zelfstandige gestie. Doch 

 dat geen stap worde teruggezet, waar men de stambibitgedachte reeds 

 zelf tot uitvoering heeft gebracht, of waar men plannen daartoe 

 beraamd had. 



In de tweede plaats het iOO POJ. 



Er zijn fabrieken, waar deze rietsoort nog steeds vrij van ziekte 

 is; deze gebruiken topstek op groote schaal, en juist aan het gebruik 

 van topstek of siwilan ontleent deze rietsoort een groot deel van 

 haar voordeel. Op andere fabrieken wordt dit riet zoo spoedig zeef- 

 vatenziek, dat import noodzakelijk is; daarmee verliest het 100 POJ 

 echter zooveel van hare aantrekkelijkheid, dat zij in die gevallen 

 weldra het veld moet ruimen voor andere soorten. 



Laten wij nu eens aannemen, dat nog genoeg gezonde stammen 

 van 100 POJ voorhanden zijn. Wie zal den officieelen stam voor het 

 coöperatieve bibitbedrijf kiezen? De dobbelsteenen zullen ons weder te 

 hulp moeten komen. In elk geval zal de stam wel geen andere zijn 

 dan die voor ieder ook thans te koop is. En zal de officieel e stam 

 dan het gezonde 100 POJ aan de fabrieken terugbrengen, die thans 



