577 (21) 



streep door ons plant plan geliaald heeft, als ons juist de topstck 

 door zeel'vatenziekte ontvallen is, als de bibittuinen door een of 

 andere oorzaak, natuurlijk geheel buiten onze schuld, niet op tijd 

 snijdbaar zijn, koopt de fabrikant bibit op de open markt. Maar het 

 artikel bibit is niet lioudbaar : kunnen wij dan hooge kwaliteits- 

 eischen stellen aan die bibit van de oj)en markt, waarvan alle 

 risico drukt op den voortbrenger, en die een redding in den nood 

 is voor den onverwachten gegadigde? 



Wij moeten onderscheid maken tusschen de omvangrijke, gere- 

 gelde, op eigen kweek of op tijdige contracten berustende bibitvoor- 

 ziening eenerzij ds, en den incidenteelen risico-kweek van zooveel 

 kleineren omvang anderzijds. De eerste kan ieder zoo keurig inrich- 

 ten en met alle waarborgen omringen, als hij zelf maar wil, de 

 tweede kan door geen certificaten worden verbeterd, en zijne fouten 

 behooren niet met die van de geregelde bibitvoorziening vereen- 

 zelvigd te worden. Het riet, gekweekt uit de zonder voldoende con- 

 trole opgekochte bibit, vindt een jaar later zijn. einde in den molen, 

 en daarmee is het eventueele kwaad alweer volléfiig gestopt. 



De onderlinge bibitcontróle in den weidschen administratieven 

 zin kan naar onze meening derlialve weinig nut stichten. Van den 

 bibitstamboom loopen immers bijna alle vertakkingen weldra dood 

 in den rietmolen; stechts enkele takken worden met groote zorg 

 voor de toekomst uitgekozen, en deze ontwikkelen zich in zeldzaam 

 korten tijd tot een nieuw en groot geheel. In dat opzicht geniet 

 een zoo snel voortgeplant gewas groote voordeden, geheel anders 

 dan bij voorbeeld in de veeteelt, waar het oude bloed slechts lang- 

 zaam kan verdrongen worden door het nieuwe. Wij zouden wen- 

 schen, dat de Java- suikerindustrie hare aandacht aan de groote 

 lijnen der toekomst blijft schenken, en dat het Proefstation zich 

 niet behoeft te verliezen in de vele in den molen doodloopende 

 kleine lijntjes van het plantmateriaal. 



Wij hebben ecliter een nog veel drukkender bezwaar tegen de 

 onderlinge bibitcontróle. Stel toch, dat A. bibit met het puikje der 

 certificaten geplant heeft, en B. bibit van hoogst duistere of beden- 

 kelijke herkomst. Zijn wij dan zoo zeker, dat B. zijn trekken thuis 

 krijgt, en A. de kroon der winst op het lioofd? Geenszins. Hoe 

 dikwijls zagen wij, dat prima directe bergimport een misproduct 

 opleverde, en dat daarentegen het duistere goedje een zoete winst 

 gaf. Dat hangt immers niet alleen af van de kwaliteit der bibit, 

 maar ook — en nog veel meer — van de bodem- en waterverhoudigen, 



