(22) 578 



en van de behandeling, Indien nu de goed gecertificeerde bibit 

 een slecht prodnct geeft, wie zal het dan gedaan hebben? Natuur- 

 lijk de bibitcontrole. Reeds nu krijgt de bibit zooveel op hare reke- 

 ning, waar zij bloedonschuldig aan is. Wanneer alle uitgaven voor 

 officieelen stamtuin en bibitcontrole vergeefsch blijken te zijn ge- 

 weest, zal men dan de schuld bij eigen onberaden plannen zoeken, 

 en niet bij de zwoegende bibitcontroleurs ?. 



Wat een fabriek met vochthoudende, goed gedraineerde zand- 

 gronden zich jarenlang kan veroorloven op bibitgebied, loopt reeds 

 den eersten keer spaak op de zware klei. En éénzelfde partij bibit, 

 die in de eene tuinafdeeling prachtig slaagt, kan in een andere afdee- 

 ling op dezelfde fabriek mislukken. Wij zouden daarom bovendien 

 bevreesd zijn, een soort van mode op het gebied der bibit te zien 

 ontstaan, die onnoodige kosten met zich bracht. Reeds thans worden 

 massa's bibit in de kaploodsen weggeworpen, die ziektesporen schijnen 

 te vertoonen, doch in werkelijkheid gezond zijn. Dit is bij de practijk- 

 selectie moeilijk te vermijden. Maar wanneer de administrateur zich 

 niet meer tegenover zijne directie verantwoord acht, als hij niet van 

 al zijne bibit een fraai certificaat kan laten zien, zullen nog veel 

 grootere massa's bibit nutteloos teloor gaan. Hier geldt ons motto: 

 non scholae sed vitae. Geen schoolmatige regels, al zijn zij zoo- 

 veel gemakkelijker te hanteeren dan de empirie van het practische 

 leven. 



Het lijdt geen twijfel, of veel gezonde generatiebibit op Java is 

 op bevel van directies vervangen door twijfelachtig plantriet, alleen 

 om te voldoen aan het schoolmatig parool van ..tijdig ververschen 

 der bibit". In Archief 1914, p. 1133 schreven wij hiervan: 



„Ten slotte moet nog even vermeld worden, dat uit den aard 

 der zaak het planten van gezonde generatie topstek steeds de 

 voorkeur boven plantriet verdient, voor zoover de topstek een 

 even hoog product geeft zonder risico voor ziek worden, en voor 

 zoover zij bescliikbaar komt op den besten planttijd. De topstek 

 toch is veel goedkooper en gemakkelijker in de behandeling. Het 

 zijn speciaal de plantgebieden boven 600 voet, waar men dikwijls 

 jarenlang generatie op generatie kan planten, zonder dat bij 

 goede selectie eenige achteruitgang intreedt. De oorzaak is duide- 

 lijk: als het riet eenmaal volkomen gezond is, wordt het op die 

 hoogte niet spoedig serehziek. Zulke hooggelegen fabrieken die- 

 nen dus voorzichtig te zijn met importeeren, opdat niet een ge- 

 zonde generatie vervangen wordt door verdachten import." 



