585 (29) 



hoewel niet geheel verdwenen, toch sinds 4915 een eindweegs te- 

 raggeloopen zijn. Dit hangt samen met verdere waarnemingen om- 

 trent de sereh in de laatste jaren. 



Het is toch een merkwaardig feit, dat liet optreden der sereh 

 meer bepaalde fabrieken betreft, dan bepaalde bibitstammen. Van 

 het jaar af, waarin de generatie op een fabriek ziek wordt, keert de 

 gelukkige toestand van vroeger, die op andere fabrieken nog jaren- 

 lang voortduurt, niet weer terug, ondanks introductie van de beste 

 dan nog verkrijgbare bibitstammen. Dat is dus een herhaling van de 

 waarnemingen omtrent het vroegere Zwart Cheribonriet. De riet- 

 soort wordt in steeds wijderen kring van generatiesoort tot import- 

 soort verlaagd, waarmede zij een belangrijk deel van hare financieele 

 aantrekkelijkheid inboet. 



Het zijn de uitwendige omstandigheden, die het proces versnel- 

 len : wat de plaats betreft, door minder goede bodemverhoudingen 

 of te sterk wisselende water verhoudingen; wat den tijd betreft, door 

 slechte drainage in zware Westmoessons, of door droogtestagnatie bij 

 lang aanhoudenden Oostmoesson. Daarom gaan de zware gronden bij 

 het ziek worden van het riet voorop. De generatie van 247 B bezweek 

 in Sidoardjo en Modjokerto het eerst; en in Solo werd Modjo, in 

 Djocja Poendoeng het slachtoffer van generatie en vlaktebibit 247 B; 

 ook elders gingen de fabrieken, met de zware gronden voorop, de 

 lichte volgen. Bij de fabrieken, die gewoon waren overwegend 100 

 POJ te planten, ging het evenzoo: Sroenie en Boedoeran voorop in 

 1912, de zware noordafdeeling van Gempolkrep volgde in 1913, pas 

 daarna o.a. Peterongan in 1914, Pandjie in 1917, en wie nu verder 

 aan de beurt mogen zijn. 



Zij n hier slechtere bibitstammen dan elders gebruikt? In geenen 

 deele. En zullen prima bibitstamaian werkelijk den toestand doen 

 keeren? Geenszins, is onze meening. Wij weten immers, hoe onze 

 voorgangers in de jaren na 1885 niets op dit gebied onbeproefd 

 hebben gelaten om het Zwart Cheribon te redden. En wij weten, dat 

 ook bij andere gewassen de zeefvatenziekte niet gestuit is kunnen 

 worden. Over dit punt nog iets meer. 



Ja, wij zijn het thans niet meer alleen, die den last der onwe- 

 tendheid te torsen hebben. Door een belangrijk onderzoek van Dr. 

 QuANJER 'i) is gebleken, dat de inwendige symptomen der Bladrol- 

 ziekte bij de aardappels gelieel overeenkomen met die der zeefva- 



1) Mededeelingen van de R. H. L. T. en B, School te Wageningen deel VI, 1913, p. 41, en deel 

 X, 1916, p, 1. 



