(20) 616 



Hier heeft zich een geval voorgedaan, geheel tegen de ervaring 

 omtrent serehziekte in". 



Er bestaat voor mij geen twijfel, dat men hier te doen had met 

 gomziekte, op dat tijdstip een voor Java nog niet besclireven ziekte, 

 die als zoodanig niet is herkend. 



Trouwens uit andere bronnen i) blijkt ook, dat men in dien tijd 

 nog weleens meer neiging had ziekte verscliijnselen, die lijnrecht in 

 strijd waren met de ,, ervaringen omtrent serehziekte", toe te schrij- 

 ven aan serehziekte. 



Vanzelf dringt zicli dus de vraag op, of met behulp van de be- 

 schikbare gegevens een bevredigende verklaring kan worden gege- 

 ven van dit schijnbaar grillige karakter der gomziekte. 



Om daartoe te geraken, is het in de eerste plaats noodig de aan- 

 dacht te schenken aan de platen III en IV. 



De plaat III is een fotografie van één-oogsuitloopers van 100 

 P. O. J. op een leeftijd van twee maanden, en afkomstig uit tuin 

 Battan kradjan koeion, noord van de railbaan van de's.f. Gempolkrep. 

 De grond was zwaar, maar niet slecht draineerend, en de aanplant 

 had voldoende irrigatiewater gehad. 



Het plantmateriaal was afkomstig uit vlaktebibittuin Bandoeng, 

 die half Januari 1915 was geplant en een uitbreiding gaf van 1 : 25. 



In deze uitloopers komt vrij veel gomziekte voor. Men ziet dat 

 de bibits van de uitloopers totaal zijn weggerot. Er zit aan de jonge 

 planten nog een restantje, waarin, door de intensieve rotting, de 

 vaatbundels als geïsoleerde draden zichtbaar zijn. 



De één-oogsuitloopers van 100 P. O. J. op plaat IV zijn eveneens 

 twee maanden oud, geplant in denzelfden tuin, zuid van de railbaan. 

 Het plantmateriaal was afkomstig van vlaktebibittuin Brat, die half 

 December 1914 was geplant en een uitbreiding gaf van 1 : 18. 



In deze uitloopers kwam geen gomziekte voor. De in de lengte 

 gespleten bibits van de uitloopers laten zien, dat deze na een ver- 

 büjf van twee maanden in den grond goed geconserveerd zijn geble- 

 ven. Er is nog slechts een begin van rotting aanwezig. 



Grondsoort, ligging, behandeling en leeftijd van beide tuinen 

 zijn dezelfde geweest. De eenige verschillen zijn dus, dat in het eene 

 geval de bibits gemakkelijk wegrotten en er veel gomziekte voor- 

 komt, in het andere geval zij slechts een begin van rotting ver- 

 toonen, terwijl de planten niet gomziek worden. Dat het plantmate- 



1) Jaarverslag van het Proefstation voor de Java-Suikerindustrie te Pasoeroean 1908, blz. 128. 

 Gomziekte I, blz. 94. 



