619 (23) 



Van de splitsingsproducten, die bij de rotting van de bibit in 

 den grond ontstaan, is boter-zuiir vrijwQl uitsluitend de eenige scha- 

 delijke stof. *) Microbiologische nevenprocessen zijn bij deze rotting 

 practisch uitgesloten wegens de schadelijke werking van het boter- 

 zuur op andere micro-organismen. *) Ook de boterzuurfermenten zelf 

 worden onwerkzaam, zoodra een bepaalde z uurconcentratie bereikt 

 is. Dit rottingsproces is dus niets anders dan een ophoopingsproef 

 voor de boterzuurfermenten i) 



Dat het boterzuur scliadelijk is voor de wortels van de jonge 

 planten, is zonder meer duidelijk. De intensiteit van de wortelbe- 

 schadiging zal afhankelijk zijn van de totale hoeveelheid gevormd 

 boterzuur en van de tijdsruimte, waarin die kwantiteit wordt gepro- 

 duceerd, dus van de snelheid, waarmede de bibit wegrot. De schade 

 toch, die door eenzelfde hoeveelheid boterzuur aan de wortels wordt 

 veroorzaakt, zal des te geringer zijn, naarmate de plant over een 

 grooter wortelstelsel beschikt. 



De mogelijkheid is dus niet uitgesloten, dat door het gevormde 

 boterzuur van één of meer wortels zooveel weefsel wordt vernietigd, 

 dat de watertransportbanen in onmiddellijke aanraking komen met 

 den bodem. En daar deze vaten nog een beperkten tijd als capil- 

 lairen kunnen werken in een wortel zonder levende elementen, vor- 

 men deze een gelegenheid voor invasie van micro-organismen, in de 

 eerste plaats van de blijkbaar overal voorkomende Bacterium vascu- 

 larum. Infectie zal nog vergemakkelijkt worden, omdat door de boter- 

 zuurvergiftiging een verzwakking van de plant kan worden verwacht. 



De vraag doet zich nu voor, of de hoeveelheid boterzuur, die 

 in een snel wegrottende bibit wordt gevormd, werkelijk voldoende 

 is om een wortelbeschadiging van beteekenis te veroorzaken. 



Van de juistheid van deze opvatting hebben wij ons overtuigd 

 door de volgende proef. 



Van een veertigtal zeer harde topbibits van 100 P.O.J. maal- 

 riet werden telkens twintig stuks in houten bakken met grond 

 uitgeplant. Eenige dagen na het planten werden twintig zachte bi- 



■) (Dit is blijkens de reeds vermelde onderzoekingen van Ir. Von Wolzogen Kühr niet juist 

 gebleken. De Directeur der Cultuur-Afdeeling.) 



1) Men kan zich hiervan door een eenvoudige proef overtuigen. Brengt men een bibit ineen hoog 

 bekerglas, dat tot den rand toe gevuld is met water en afgesloten door een horlogeglas, dan treedt boter- 

 zuurgisting in. Gedurende eenige dagen wordt een stroom' van koolzuur en waterstof ontwikkeld, ter- 

 wijl spoedig uit den karakteristieken onaangenamen geur de aanwezigheid van boterzuur blijkt. Na eeni- 

 gen tijdis de gisting g:eheel tot stilstand gekomen. Wordt er een wemig ciilciumcarbonaat toegevoegd. 

 dat het vrije zuur bindt, of telkens het water afgeschonken en ververscht {door Beijerinck de 

 decanteerproef genoemd), dan gaat de gisting door. Deze proef stelt ons in staat, rietstengels zoo te 

 prepareeren, dat hierin onmiddellijk het vaatbundelverloop kan worden nagegaan. 



Is calciumcarbonaat toegevoegd, dan gebeurt het meermalen, dat na verloop dezer boterzuur- 

 gisting, methaangisting optreedt. Microscopisch kan dan in het op den bodem liggende krijt de 

 aanwezigheid van een groot aantal methaansarcineoakketten worden vastgesteld. 



