0'23 (27) 



de bibit sneller weg, en wordt de kans op gomziekte-infectie groo- 

 ter. Een voorbeeld hiervan hebben wij in tuin Mernoeng van de 

 s.f. Gempolkrep. 



Door den langeren duur van het rottingsproces op zwaardere 

 gronden zal de omvang van de wortelbeschadiging door de bacteriee- 

 le splitsingsproducten geringer worden. En vooral bij oudere plan- 

 ten met een goed ontwikkeld wortolstelsel zal het ellect der schade- 

 lijke stoffen gering zijn. Juist op lichte gronden, waar in de eerste 

 groeiperiode een groote hoeveelheid l)oterzuur ontstaat, heeft het 

 jonge wortelstelsel met zijn geringen omvang het zwaar te ver- 

 duren. 



Over de beantwoording van de vraag, waarom in den West- 

 moesson minder gomziekte voorkomt dan in den Oostmoesson, kun- 

 nen wij thans kort zijn. Ook dan gaat de uitspoeling van het bo- 

 terzuur uit de rottende bibit uiterst gemakkelijk, maar men zal ook 

 een veel grootere verdunning en een sneller wegvoeren der scha- 

 delijke stoffen krijgen, omdat in de perioden met grooten regenval 

 een bijna onafgebroken dalende waterbeweging plaats heeft. De 

 kansen voor ernstige wortelbeschadiging zijn geringer, en het gevaar 

 voor gomziekte kleiner. 



Waarom op enkele ondernemingen (Sedatie, Ketanen, Dinoyo 

 en Pohdjedjer). in het door ons onderzochte gebied de gomziekte 

 geen schade veroorzaakte, kan aan de hand van het voorgaande 

 ongedwongen verklaard worden. Deze ondernemingen kunnen, de 

 nomenclatuur van de rietcultuur gebruikend, geheel of gedeeltelijk 

 tot de bergondernemingen gerekend worden. De hoogere ligging en 

 de lagere temperatuur zijn oorzaak, dat het riet minder snel groeit. 

 Vooral voor Pohdjedjer geldt dit in zeer sterke mate, want hier 

 werd in liet plantjaar 1915 van de vlaktebibittuinen, als één-oogsuit- 

 loopers uitgeplant, een gemiddelde uitbreiding van 1 : 12 verkregen. 

 Houdt men in het oog, dat snelle groei aanleiding geeft tot rijke 

 parenchymvorming met weinig verlioute elementen, langzamen groei 

 tot de vorming van veel verhoute elementen, dan is het duide- 

 lijk, dat het plantmateriaal uit de vlaktebibittuinen dezer onder- 

 nemingen veel minder onderhevig zal zijn aan snel wegrotten dan 

 dat van de ondernemingen in de vlakte. Wat Sedatie betreft, ook 

 hier worden de meeste bibittuinen aangeplant op de helling van 

 den Penanggoenan. De bodem, die hier aan sterke uitspoeling bloot- 

 staat, daar door de afwezigheid van bosschen liet regenwater voort- 

 durend aanleiding geeft tot bandjirs, heeft slechts een dunne, vaak 



