MEDEDEELINGEN VAN TIET PR0EFSTATT(3N VOOR DE 

 JAVA-SUIKERINDUSTRIE. 



Laii(ll»ouwkimdi£?e serie 1917, No. 10. 



DE OORZAKEN TAN EEN ZANDBEDEKKING OP DE S.F. SOEM- 



BERKARENG, AANGEVOERD DOOR DEN BANDJIR 



YAN 25 OCTOBER 1916 TE PROBOLINGOO 



door 



C. H. VAN HARREVELD-LAKO, 



Agrogeoloog aan de Ciiltuurafdeeling te Pasoeroean. 



Naar aanleiding van een verzoek van den administrateur be- 

 zochten wij op 6 November 1916 Soemberkareng ter bezichtiging- 

 van de schade, veroorzaakt door den lahar, die op 25 Oct. 1916 door 

 liet bed van de kali P>ades naar beneden was gekomen, en in twee 

 tuinen eenige bouws jongen aanplant geheel of gedeeltelijk onder 

 het zand had bedolven. Soemberkareng is sedert liet jaar 1908 voor 

 een premie van f 2000, — 'sjaars verzekerd tegen de directe en de 

 indirecte schade, veroorzaakt door vulkanische uitbarstingen en de 

 daaruit voortkomende gevolgen, zoomede tegen aardbevingen. Er 

 moest daarom worden nagegaan of deze lahar al of niet een gevolg 

 kon zijn van de ascherupties van den Bromo, die van November 1915 

 tot half Augustus 1916 voortdurend plaats hadden. Blijkens mede- 

 deeling liad op 25 October de lahar tot 8 M. boven dam Krassak 

 gestaan; de meegesleurde boomstammen hadden de noodbrug over 

 de kali Bades in den weg van Probolinggo naar Patelan vernield, 

 en aan de railbaanbrug van Soemberkareng, even hooger op de kali, 

 eveneens schade toegebracht. Volgens de berichten was door den 

 mantri van de irrigatie de geheele bovenloop van de kali Bades 

 geïnspecteerd, doch waren nergens aardafschuivingen geconstateerd. 

 Volgens den ingenieur der irrigatie was de bandjir van 25 October 

 1916 de grootste, die in de kali Bades was voorgekomen; de irrigatie 

 had er een schade van omstreeks f 16000, — door beloopen, vooral 

 aan werken, die nog in aniileg waren. 



Wij bezochten eerst tuin Poehsangit koeion Zuid. Op w^eg daar- 

 heen waren de gevolgen van den lahar reeds overal zichtbaar. Langs 





