(22) 11 40 



gedaante bezitten zij dns niet, vandaar dat zij ook vormelooze dier- 

 tjes worden genoemd. Zij strekken gedeelten van haar lichaam uit 

 als heJdere voetjes, en bewegen zicli liiermede kruipend voort. Deze 

 eigenaardige beweging, die de amoeben typeert, wordt amoeboide 

 beweging genoemd. In het licliaam zijn te onderscheiden het hyaline- 

 protoplasma aan den omtrek, inwendig het korrelige protoplasma met 

 de celkern, en ten slotte de vacuolen. Er komen één of meerdere 

 vacuolen voor. Dit zijn de vloeistofblaasjes, waarin zich de nitschei- 

 dingsproducten verzamelen. Ten slotte wordt de iidioud door de 

 algemeene lichaamscontractie aan de oppervlakte van het mikro- 

 benlichaam geledigd. De voeding geschiedt, doordat twee voetjes 

 een voedingsdeeltje insluiten en het in het lichaam* opnemen. Daar 

 wordt het verteerd en hetgeen onverteerd is, wordt eenvoudig weer 

 losgelaten. 



De flaf/ellaicn bezitten den ei- of spoel vorm, en bewegen zich 

 voort door middel van één of meer zweepvormige aanliangsels, die 

 zij heftig heen en weer bewegen; vandaar de naam zweepdiertjes. 

 De zweepharen bevinden zich aan een der polen. De voeding ge- 

 schiedt door het opnemen van vast voedsel door een opening in 

 den wand van het diertje, den mond. De uitscheiding geschiedt op 

 dezelfde wijze als bij de amoeben. 



De ciliaten hebben ook den ei- of spoelvorm. Ze bewegen zicli 

 voort met trilharen, die als wimpers het mikrobenlicliaam geheel of 

 gedeeltelijk bedekken. De voeding geschiedt door een mond. Voedsel- 

 deeltjes komen eerst terecht in een «voedselblaasje, dat later van de 

 mondbuis loslaat en zich in het protoplasma begeeft. Onverteerbare 

 deeltjes worden door een bepaalde opening verwijderd. 



De ademhaling van de protozoën geschiedt over de geheele op- 

 pervlakte van het lichaam. Evenals de bacteriën zijn zij kosmopoliet, 

 en komen in den bodem, in zout en zoet water voor. 



De voortplanting geschiedt door dwarsdeeling, langsdeeling en 

 kno])Vorming. 



In ongunstige omstandigheden, b.v. groote droogte, vorst, gebrek 

 aan voedsel enz. kunnen protozoën zich inkapselen. Zij vormen dan 

 bolvormige lichamen, die van een dikken wand zijn voorzien; dit- 

 zijn de z.g. cysten. In dit ruststadium zijn de levensverrichtingen 

 minimaal, terwijl ze in dezen toestand zeer lang kunnen verblijven. 

 Worden de levensomstandiglieden wederom gunstig, dan ontwikke- 

 len de cysten zich weer tot normale organismen, en worden de le- 

 vensfuncties weer maximaal. 



