(38) 1162 



Het aanzienlijke protozoëngehalte bij het maximum wijst hoogstwaar- 

 schijnlijk op het feit, dat de nadeelige invloeden bij de sulfaatreduc- 

 tie aanzienlijk geringer zijn dan bij de boterzure gisting. Hierbij 

 wordt n.l.het voor protozoën giftige boterzuur gevormd, waardoor 

 zij gedood worden. Het giftige karakter van de boterzure reductie 

 vindt zijne uitdrukking in het vlakke verloop van de kromme, 

 want het zegt niets anders dan dat bij een sterke toename van 

 de reductie het protozoënaantal slechts weinig toeneemt, om ten 

 slotte tot nul te dalen. Een tusschentoestand neemt het boven on- 

 derzochte geval van cellulose-destructie in. Op de vraag, of de 

 drie onderzochte reducties steeds hetzelfde beeld geven in de gra- 

 fische voorstelling, moet het antwoord waarschijnlijk ontkennend 

 luiden, daar het verloop van het reductieproces afhankelijk is van 

 factoren, die sterk kunnen wisselen, zooals de aard van de organi- 

 sche stof, de grondsoort, de vochtigheidstoestand, welke natuurlijk 

 van invloed zijn op de gedaante van de kromme lijn. In de hier 

 gegeven grafische voorstellingen moet meer het algemeene karakter 

 van het reductieproces blijken, terwijl graduéele verschillen slechts 

 van bijkomstige beteekenis zijn. Van belang blijft echter het feit. 

 dat een vlakke kromme lijn wijst op nadeelige invloeden op de ver- 

 meerdering der protozoën, terwijl een hoog maximum in de lijn 

 aangeeft, dat de schadelijke w'erking van het reductieproces zich 

 eerst langzamerhand doet gevoelen. Vergelijken wij b.v. de sulfaat- 

 reductie met de boterzure gisting, dan vinden we bij de laatste in 

 denzelfden tijd een sterkere toename, zoowel voor het reductie- 

 getal als voor het ferrocijfer. Dit is een gevolg van het welbeken- 

 de feit, dat de boterzuurbacteriën tot de krachtigst reduceerende 

 mikroben in den bodem behooren. Uit de grafische voorstelling 

 mogen we in betrekking tot de protozoën de algemeene gevolgtrek- 

 king maken, dat de sulfaatreductie in den bodem een langzaam 

 verloopend schadelijk proces, daarentegen de boterzure gisting een 

 snel verloopende reductie van giftige natuur is. Niet alleen op 

 de protozoën, maar ook op een kultuurgewas als het suikerriet is 

 dezellde invloed dezer twee soorten van reducties opgemerkt. Ver- 

 moedelijk moet de oorzaak gezocht worden in zekere analogie, die 

 er bestaat tusschen plantenwortels en protozoën. Beide gedragen zij 

 zich aëroob, en zijn gevoelig voor de inwerking van giftige produc- 

 ten, die bij de reductie ontstaan, en het belioeft geen verwondering 

 te wekken, dat plantenwortels en protozoën op de genoemde na- 

 deelige invloeden op overeenkomstige wijze reageeren. 



