(12) 1534 



daarna in alcohol van 95 % bij 75° C. gebracht. Het uittrekken van 

 het chlorophyl werd 2 dagen voortgezet, omdat het van veel belang 

 bleek te zijn, dat het groen geheel verdwenen was, om tot een goede 

 kleurbepaling te komen. De alcohol werd bovendien nog één keer 

 ververscht. Daarna werd de alcohol verwijderd door een kwartier in 

 water te spoelen. Dan kwamen de bladstukjes in de jodiumoplossing. 

 De sterkte hiervan werd door Sachs zoo bepaald, dat hare kleur 

 die „eines dunklen Bieres" moest zijn ^). In den tijd, dat iedere 

 botanicus tevens een juisten kijk op bier had, was dit zeer vol- 

 doende; trouwens kleine verschillen doen ook weinig ter zake. Om 

 echter geheel zeker te zijn van precies dezelfde behandeling, nam 

 ik op 1 liter water 3 c.M3. van een verzadigde alcoholische jood- 

 oplossing, waaraan dan nog 20 gram K I werd toegevoegd. Een der- 

 gelijk recept is ook reeds door anderen gebruikt; verschillende 

 objecten vragen dikwijls een andere samenstelling. 



In deze oplossing bleven de bladstukjes één uur; daarna wer- 

 den ze een half uur uitgewasschen in water en tusschen filtreer- 

 papier oppervlakkig gedroogd. De jodiumoplossing moet telkens ver- 

 nieuwd worden, daar zij verandert onder invloed blijkbaar van 

 stoffen, die uit het rietblad diffundeeren. De kleur werd daarna 

 vastgelegd door vergelijking met de tabellen uit Lacouture 2). Het 

 bleek, dat de kleuren het meest overeenkwamen met — en dus het 

 best te schatten waren naar — de mengingen van geel-oranje met 

 zwart. Op deze wijze konden dus werkelijk de nuanceeringen van 

 het door j odium gekleurde zetmeel vastgelegd worden, beter in elk 

 geval dan door schattingen van lichtgrijs, leiblauw, zwartblauw enz.. 

 De eerste proeven, die ik nam, werden nog wat eenvoudiger 

 uitgevoerd. De bedoeling hierbij was om na te gaan of de bladeren 

 O tot 8 in verschillende mate assimileerden. Ik gebruikte daarvoor 

 slechts een stukje van de bovenste bladhelft. Daarnaast werd de 

 toestand op verschillende uren nagegaan. Een eerste proefje op 2 

 April 1914, een volkomen zonnigen dag, gaf het volgende resultaat: 

 247 B 100 POJ 



7 uur geen zetmeel geen zetmeel 



10 )) hier en daar grijs lichtgrijs 



12 » donker leiblauw donker leiblauw 



4 » ongeveer als 12 uur zwartblauw 

 Het blijkt dus. dat om 7 uur 's morgens geen zetmeel aanwezig 



1) J. Sachs, Gesammeltc Abhandlungen über Pflanzcnpliysiologie, bd. 1, biz. 357. 



2) Ch. Lacouture, Répertoire chromatique. Paris, 1890. 



