1577 (5) 



voorkwamen, werden door ons verzameld en in de tuinen van het 

 Proefstation uitgeplant. Rei gelukte aan Dr. Jeswiet, vooral in de 

 beharing van oogen en bladsclieeden. de middelen tot onderscheiding 

 te vinden, en deze verkregen kennis werd achtereenvolgens toege- 

 past op de meeste dubieuze rietsoorten. In 1917 kwam deze arbeid 

 zoover gereed, dat wij mogen hopen, thans een voldoenden grond- 

 slag voor liet soortsgewijze overzicht te bezitten. De productiecijfers 

 over 1913 tot 1916 zullen derhalve in den loop van weinige maan- 

 den op die van 1912 volgen, en vervolgens zullen zij geregeld na 

 afloop van eiken maaltijd worden gepubliceerd. Over 1916 werden 

 trouwens reeds cijfers van 24 fabrieken in West-Java verzameld' 

 door de Onderafdeeling Cheribon van het Proefstation, en opgeno- 

 men in Archief 1917, p. 451. 



Aan ^^■ e 1 k e e i s c li e n \- a n n a u w k' e u r i g h e i d m o e t e n 

 nu de c ij f e r s der statistiek a' o l d o e n ? Om dit te 

 weten, moeten wdj nagaan, welke schommelingen in de cijfers onver- 

 mijdbaar zijn. Elen nauwkeurigheid, die slechts veranderingen in de 

 cijfers aanbrengt binnen de grenzen der onvermijdbare scliommelin- 

 gen, heeft immers geen practische waarde. 



De noodzakelijke scliommelingen in riet- of suikerproduct bij 

 eenzelfde rietsoort worden nu o.a. veroorzaakt Ie door verschillen 

 tusschen de grondsoorten, waarop de rietsoort verbouwd is: 2e door 

 verschillen in de irrigatieverlioudingen; 3e door verschillen in plant- 

 tijd, in toestand van het plantmateriaal en in behandeling, 4e door 

 verschillen in het moessonverloop. 5e door minder nauwkeurige be- 

 rekening der beplante oppervlakken. P)ij al deze schommelingen val- 

 len de verschillen, die door het gebruik van uiteenloopende formules 

 voor de rendementsberekening worden veroorzaakt, geheel in het 

 niet. Het is dus volmaakt nutteloos, alle oiJgaven om te rekenen met 

 behulp van de in den aanvang genoemde ingewikkelde formule van 

 Hazewixkel. ledere fabriek kan de berekening volvoeren met de bij 

 haar gebruikelijke rendementsformules, waarbij al of niet een uit de 

 fabricatiecijfers verkregen correctiefactor wordt gevoegd, die alleen 

 voor de betrokken fabriek' in het bepaalde afgeloopen jaar geldt. De 

 op die wijze verkregen cijfers 'zijn vermoedelijk niet minder nauwkeu- 

 rig dan bij uniforme toepassing van eenzelfde formule op de cijfers 

 van alle rietsoorten en van alle uiteenloopende fabrieken. De in de 

 statistiek te vermelden cijfers zijn dus tlians eenvoudig de cijfers, die 

 door de fabrieken zelve zijn verstrekt na alloop der campagne, dus 

 na het aanbrengen der voor elke rietsoort noodio- oebleken correcties. 



