145 (7) 



ceelgedeelte, dat hij gemakkelijk kan overzien, „een com- 

 missie van schatters, bestaande uit het desahoofd met enkele be- 

 kwame landbouwers uit de desa zelf en uit de aangrenzende desa's. 

 en verder uit de betrokken grondbezitters. Als allen compleet op- 

 komen, gebeurt het wel dat ruim 100 [tersonen met den maiitri 

 medegaan. De een draagt een hamer, eeu tweede een pak bam- 

 boestaakjes. een derde een langen bamboestaak om voor de bevolking 

 de perceelgedeelten zichtbaar te maken, een vierde een meetstok, 

 en zoo doorkruisen allen gezametilijk de velden" (Top. Dienst 1909 

 p. 151 — 15-2). Velen zullen deze bekende koempoelans in de velden 

 dikwijls hebben gadegeslagen in streken, waar juist een landrente- 

 sectie aan het werk was. 



[n het te klasseeren perceelgedeelte wordt nu door de desabe- 

 volking zelve uitgemaakt, wat de beste gronden zijn, wat 'ie soort 

 is. en zoo vervolgens. Als in het perceelgedeelte 3 kwaliteiten sa- 

 wah aanwezig geacht worden, worden de grenzen dier 3 stukken 

 met baken aangeduid en door den klasseermantri zoo goed moge- 

 lijk in de desakaart ingeteekend. Zoo wordt met alle perceelgedeel- 

 ten der desa gedaan, en daarna wordt door onderlinge vergelijking 

 der stukken door de desabevolking uitgemaakt, welke stukken tot 

 de beste gronden dier desa behooren : dat is de Ie d e s a k 1 a s s e. 

 Vervolgens worden de minder goede stukken gegroepeerd tot Ile 

 en volgende desaklassen, zoodat soms een vrij groot aantal sawah- 

 kwaliteiten onderscheiden worden ; meestal in eenzelfde desa echter 

 niet meer dan 3 of 4. 



Wat is nu het principe, volgens hetwelk de bevolking hare sa- 

 wah's klassificeert ? Dat is in de eerste plaats de grootte van den 

 padi-oogst, die op een bepaald stuk geregeld en zonder speciale moeite 

 kan worden verkregen. Dit hangt geenszins af van de kwaliteit van 

 den grond voor andere cultures, doch het is o.a. vooral afhankelijk 

 van de ligging ten opzichte van de toevoerleiding. Een grootere af- 

 stand tot die leiding geeft meer kans dat het water bovenstrooms 

 door anderen wordt afgeleid. Vooral in de vele streken, waar de 

 bevloeiing nog niet technisch is ingericht door de irrigatie, is deze 

 factor van zéér veel belang. Een slechte steenachtige grond met 

 volop water geeft een beteren padi-oogst dan een goede grond, die 

 onvoldoend bevloeid wordt, omdat het bij voorbeeld den eigenaar 

 te veel moeite kost telkens de leiding op grooten afstand boven- 

 strooms te controleeren. 



De waarde van de sawah voor padi is dan ook volstrekt niet 



