(i>4.) 



162 



toen volgens E. ITelfferich in ..Koloniale Studiën" I pag. 174 ais 

 volot: 



907 



1908 1909 1910 



1911 I 1 9 h2 



913 



Tot .luli 

 1914 



Küstpiijs f 5,94 

 VeikooppiijS| f 6,50 



5,75 



6.82 



5,85 

 6.95 



O.'iO 

 7.94 



6,27 



7.74 



6,44 

 8.26 



6,44 

 7.50 



6.8 1 



0.75 



De winst steeg dus in die jaren, en daalde daarna weder; zij 

 bedroeg gemiddeld ruinn f 1, — per pikol suiker, terwijl de oogst in 

 die jaren gemiddeld 21,7 millioen pikol suiker bedroeg. Stel nu; dat 

 bij terugkeer der regelmatige toestanden de winst per pikol gemid- 

 deld weer op f 1,— kwam, dat zou voor den huldigen gemiddelden 

 Java-ongst van 25 millioen pikol suHcer 25 millioen gulden zijn ; uit 

 economisch oogpunt een mooi winstcijfer, als men bedenkt dat deze 

 winst practisch geheel betaald wordt door het buitenland en ge- 

 maakt wordt door occupatie van slechts ruim 2(]()00Ü bouw^ van de 

 ruim 4 millioen bouw sawah, die op Java met padi beplant worden, 

 d.i. op 5% van het sawahoppervlak. 



Die winst is dus het lokaas, waarvoor duizenden Europeanen 

 naar Java komen om hunne uiterste energie te besteden aan de sui- 

 kerrietcultuur, die nergens ter wereld met zulk een intensiteit ge- 

 dreven wordt als op Java. Dit is dus de suikerwinst, die voor een 

 zeer groot deel niet wordt verteerd, doch die opnieuw rentegevend 

 wordt gemaakt door het openen of vergrooten van velerlei cultuur- 

 ondernemingen op Java en in de Buitenbezittingen, door het oprich- 

 ten van oliefabrieken, door het financieren van handel en crediet- 

 wezen, van gemeenten en gouvernement en zooveel meer. Dit is de 

 winst, die niet wordt vers[)ild, doch die den opbloei van Java mee 

 heeft mogelijk gemaakt; een goud stroom, grooten deels 

 na dr Java. die slechts door onkundige beoordeelaars der industrie 

 wordt voorgesteld als een goudstroom, die van Java zou wegvloeien 

 zonder daarheen terug te keeren. 



Ziedaar dus het door prijzenwisseling zoo riskante winstbedrag 

 van 25 millioen gulden, dat in een jaar van hooge suikerprijzen kan 

 aanzwellen tot veel hooger, doch dat in andere jaren kan wegslinken 

 tot nul of zelfs negatief kan worden, al naarmate de suikermarkt 

 door productieschommelingen en andere oorznken omhoog of omlaag 

 gedreven wordt. Het jaarverslag der H. V. A. over 1917 vermeldt 

 voor dat oorlogsjaar een verkoopprijs van haar oogst van f 12,03 per 



