1G3 (25) 



pikol, terwijl in 1918 tot 9 Augustus haar verkoopprijs over 1,835^^(^0 

 pikol nog slechts f 5,78 per pikol bedroeg; voorwaar een enorme 

 wisseling! 



Naast het winstcijfer, waarop de vijanden der industrie zich 

 blind staren, staat echter een ander cijfer, dat van nog heel wat 

 grooter belang is, namelijk het veel minder schommelende en gere- 

 geld stijgende bedrag, dat als kostprijs der suiker op Java wordt 

 uitgegeven. Voor f 6,50 kostprijs in normale tijden bedraagt dit ge- 

 middeld ()'/2X-5= 1021/2 niillioen gulden 'sjaars, van welke 102 '/2 

 millioen gulden er 70 millioen aan loonen en leveringen van inlan- 

 ders wordt betaald en zeker nog minstens 15 millioen gulden in 

 anderen vorm aan de inlanders ten goede komt, terwijl de rest o.a. 

 aan bibitplanters, aan leveranciers van machines, van meststoffen, 

 van zakken en andere materialen, aan Europeesch personeel, aan 

 spoor- en tram-maatschappijen, aan den handel, aan- het Gouverne- 

 ment enz. ten goede komt. i) 



Deze 102/1/2 millioen onkosten 'sjaars wenscht de wetgever dus 

 thans te veigrooten ten bate der grondbezitters en ten koste van de 

 onderstelde 25 millioen winst, die met behulp van eenige honder- 

 den millioenen in de suikerfabrieken gestoken kapitaal gemaakt 

 wordt. 



Op het eerste gezicht zou men kunnen deid<en, «lat dit zoo kwaad 

 nog niet was; f5,— verhooging van grondhuur per bouw is voor 200000 

 bouw slechts één millioen gulden 's jaars, en er blijft dus van de 

 winst in een voorspoedige reeks van jaren gemiddeld dan nog genoeg 

 over, naar het schijnt. Maar wie garandeert die winst? Hoe, als 

 de prijzen dalen en slechts verlies overblijft; en hoe, als de kosten 

 stijgen en de concurrenten daardoor onze markten overvleugelen? 

 De bezitters der eenige honderden millioenen kapitaal, die in de 183 

 suikerfabrieken van Java gestoken zijn, en degenen, die ieder jaar de 

 vele millioenen guldens werkkapitaal voor de jaarlij ksche uitgaven 

 verschaffen, drijven geen suikerrietcultunr uit philanthropisch oog- 

 merk. Als hunne winsten wegvallen, trekken zij uit den aard der zaak 

 het kapitaal terug om het elders beter rentegevend te maken. En 

 de I621/2 millioen jaarlijksclie uitgaven zijn voor Java van oneindig 

 veel grooter belang dan de matige winst van gemiddeld 25 mil- 

 lioen over een kapitaal van eenige honderden millioenen. Als dat 

 kapitaal op slechts 300 millioen gulden geschat wordt, bedraagt de 



1» o. VAN HINTOOPEN Labbkrton berekent voor rlp, s f. Tjomnl over IPOl tot 19,1.') reeds een uit- 

 gave ten haie van inlamleis van t .4 ',M) ti'-midiield per l'oiiw: zie /.ijne zeer iiitvoeiige bereken inyen 

 in Tijdschrift voor Nijverheid en Landbouw m Ned.-lndië i9US. Ueel 11, pag. loa e.v.. " 



