(26) 164 



gemiddelde winst omstreeks 873%) lietwellc voor zulle een riskante 

 cultuur zeker niet te hoog mag heeten, en welk percent in overtal- 

 rijke gevallen niet behaald wordt. ') 



Op twee omstandigheden moeten wij in dit verband nog wijzen. 

 Vele der oudere fabrieken zijn klein begonnen, zij werden herhaalde 

 malen uitgebreid en vernieuwd, en dit alles werd vaak uit de win- 

 sten bekostigd door zoogenaamde afschrijving, zonder het nominale 

 kapitaal der vennootschap te vergrooten. Daardoor bleef het nomi- 

 nale kapitaal belachelijk klein in verhouding tot de waarde en de kos- 

 ten der fabriek en ziet men in de dagbladen telkens winstpercenta- 

 ges van suikerfabrieken aangekondigd, die in tijden van hooge sui- 

 kerprijzen zeer hoog schijnen; meestal ver tegen w^oordigen die win- 

 sten in werkelijkheid echter slechts een bescheiden percentage van 

 het reëele in de onderneming gestoken kapitaal. Het zou zeker ge- 

 wenscht zijn, indien zulke vennootschappen niet langer de publieke 

 opinie ten opzichte van de winsten der suikerindustrie op een dwaal- 

 spoor brachten en haar nominaal kapitaal alsnog eens op wat reëeler 

 basis vestigden, afgescheiden nog van het feit dat de geëmployeer- 

 den der onderneming zoo dikwijls door zulk een boekhouding der 

 uitbreidingen benadeeld zijn geworden in hunne tantièmes. Een hooge 

 koers der aandeelen en een enorm winstpercentage mogen de ijdel- 

 heid der directies streelen, zij benadeelen vaak door irreëele cij- 

 fers de juiste oordeelsvorming over de industrie. 



Hoe ernstig dit bovendien is voor de juiste bepaling van den 

 kostprijs, dus voor het bepalen van het tijdstip, waarop het loonende 

 bedrijf eventueel overgaat in een niet loonend, wordt door v. G. als 

 volgt in het licht gesteld in het tijdschrift „Koloniale Studiën" van 

 Augustus 1918, pag. 181—182: 



„Ik wil er echter nog eens op wijzen, dat afschrijving moet zijn 

 het constateeren van een zeer bepaald verlies, en niet mag zijn een 

 elk jaar opnieuw te bepalen bedrag, dat men van de winst achterhoudt, 

 en dat afhankelijk is van de grootte van die winst. Het door de depre- 

 ciatie geleden verlies, dus het afschrijvingsbedrag, moet even goed 

 door den verkoop van het product worden opgebracht als b.v. het 

 tractement van een machinist. Door velen wordt, geheel ten onrechte, 

 als een aanbevelenswaardige solide, z.g. ,, conservatieve" politiek be- 

 schouwd het zoo spoedig mogelijk afschrijven van een fabrieksin- 

 stallatie tot op enkele guldens. Deze methode is echter niet solide, 



1) Door meer exacte berekening kwamen J. J. Benjamin (Tijdschrift voor Nijv. en Landb. in 

 Ned.-lndië, 1908. Deel "6, pag. '294) en Mr. A. Paetstot Gansoyen (Archief 1913 p. Wil) tot dergelijke 

 winstcijfers. 



