165 (27) 



omdat daardoor ten koste van vroegere jaren de bedrijfsresultaten 

 van latere jaren geflatteerd worden; men krijgt daardoor wisselende, 

 onbetrouwbare kostprijzen. En wanneer het dan in latere jaren eens 

 noodig wordt om scherp te concurreeren tegen het buitenland, en 

 die tijden zouden voor de Java-suikerfabrikanten wel eens niet zoo 

 heel ver verwijderd kunnen zijn, zal zulks welhcht in den aan- 

 vang gemakkelijk schijnen, doordien vroegere jaren ten onrechte 

 belast zijn. En daardoor zal de neiging bestaan om niet spoedig ge- 

 noeg de bakens te verzetten, hetgeen wellicht door betere fabricatie- 

 methoden en betere organisatie mogelijk zou zijn. Want, na korteren 

 of laugeren tijd komen kostbare vernieuwingen of herstellingen, en 

 dan zou bij lagere verkoopsprijzen van het product wel eens kunnen 

 blijken, dat de zoogenaamde winsten te klein waren om de dan we- 

 der onontkoombare afschrijvingen te dragen; of, juister gezegd, dan 

 zou wel eens kunnen b 1 ij k e n , dat de z e 1 f k o s t e n, 

 juist uitgerekend, te hoog z ij n om met b e li o o r- 

 1 ij k e w^ i n s t te kunnen v e r k o o p e n. En dat bemerkt men 

 te laat, omdat uit „soliditeit" de zelfkosten vroeger te laag zijn be- 

 rekend. 



Ik verwacht in de komende jaarverslagen van suikerfabrieken 

 de opmerking, óf, dat in het afgeloopen jaar maar eens weinig is 

 afgeschreven in verband met de tijdsomstandigheden, óf dat het 

 toch zóó goed is, dat reeds vroeger de geheele installatie is afge- 

 schreven, waardoor nu de productiekosten laag zijn. Het is ermede, 

 als met den heer, die aan iedereen vertelde, dat hij voor dertig 

 gulden een splinternieuw pak had gekocht. Maar hij vertelde er 

 niet bij, dat zijne vrouw den kleermaker vooraf veertig gulden in 

 de hand had gestopt. 



Het spreekt vanzelf, dat hiermede niet bedoeld is, dat het onso- 

 lide is om een deel der winsten te reserveeren. Doch dan moet uit 

 de boeken blijken, dat deze reserven van vroeger afkomstig zijn, 

 terwijl de kostprijs daardoor nooit mag worden beïnfluenceerd. 



Wat dus noodig is, is een goede overzichtelijke organisatie van 

 het geheele bedrijf en een boekhouding en zelfkostenberekening, die 

 de juiste fabricatie- en handelskosten leert kennen, die den invloed 

 van alle bedrij fsonderdeelen op de kosten nauwkeurig doet keniien, 

 en wel op zoodanige wijze, dat a priori direct kan worden bepaald, 

 hoe bij vermeerderde of verminderde toekomstige productie, al of 

 niet samengaande met uitbreiding of inkrimping der diverse instal- 

 laties, de zelfkosten veraiKleren".. 



