(36) 174 . 



kundige wijsheid te putten? Wien valt liet in, huurders van gron- 

 den te verplichten, de waardeschatting der gronden te richten naar 

 den oogst op vaste proefvelden ter grootte van '/^ o^ ^ ^^ ^ bouw 

 per 1000 bouw? Wien valt het in, alle gronden van een districts- 

 groep, somtijds ter grootte van duizenden bouws. over één kam te 

 scheren en op een uniforme verplichte ,,minimum"-huurwaarde te 

 taxeeren ? 



De Dienst der Landrente heeft aan zijne proefvelden meer dan 

 genoeg. Bij voorkeur wenscht hij als regel niet minder dan 2 en 

 niet meer dan 12 proefvelden (e)k van + i//,, bouw) per districts- 

 groep, al naar het aantal bouws in die groep; want voor een groo- 

 ter aantal veldjes zijn geen mantri's-politie genoeg om toezicht op 

 het oogsten te houden, zoodat dan aan kwaliteit der cijfers meer 

 zou worden verloren dan aan kwantiteit gewonnen werd. Eén per- 

 soon blijkt in de practijk niet veel meer proefsnitten van ^4 bouw 

 te kunnen houden dan '20 per seizoen. Vroeger moesten de Contro- 

 leurs minstens 5 proefsnitten per jaar bijwonen (Bijblad No. 0738 

 § 6 lid 2), doch later schijnen zij daarvan te zijn vrijgesteld. Ook 

 de assistent-wedono heeft niet den tijd om veel snitten bij te wonen 

 en moet dit aan mantri-politie of schrijver overlaten. Het is der- 

 halve bij circulaire voorgeschreven, niet meer dan één proefveld op 

 200 bouw te kiezen, d.i. 1 1/4 bouw op 1000 bouw sawah. Bij een 

 heffing van gemiddeld 12 Yo komt een fout in de gemiddelde padi- 

 opbrengst bij de landrente trouwens immers slechts voor ^8 '^^^^ 

 tot uiting. 



Bovendien bezit de landrentedienst nog correctieven, die een 

 eventueel te hooge of te lage taxatie van den oogst gemakkelijk kun- 

 nen compenseeren of verzachten. Ten eerste wordt van het belast- 

 bare bedrag niet in alle kringen van een district hetzelfde percentage 

 belasting geheven. De invloed van 10% te hoog getaxeerde padi- 

 productie kan reeds weer worden weggenomen door in dien belas- 

 tingkring IO/0 in plaats van 11% van liet belastbare bedrag te lief- 

 fen. Zoo wordt ten slotte alles billijk geregeld, waarbij rekening wordt 

 gehouden met de draagkracht of economische sterkte der bevol- 

 king. Het tweede correctief zit in het ,, toekomstpercentage". Als door 

 verbeterde opmetingen of verhoogde proefsnitopbrengsten de belas- 

 ting te veel omhoog liep, werd niet direct het nieuwe bedrag gehe- 

 ven, doch werd dit slechts geleidelijk bereikt, zoodanig, dat als regel 

 de padjek niet meer dan 2.")% in een periode verhoogd werd. Daar- 

 door werden ongewenschte spanningen onder de bevolking vermeden. 



