(40) 



178 



Sawah- 



No. van Pikols I Grootte Kati's natte padi van liet |jioef"veld in 



het natte padi; van het verschillende jaren, gerangschikt 



■ proef- ijyemiddeld proefveld' naar de grootte van liet 



"^ ^ I veld per bouw ! in roe's' product. 



36.8 

 17,'2 



55,3 

 29.0 



142 

 106 



134 

 130 



138 



1265 



Uit deze cijfers blijkt, dat het product op eenzelfde proefveld in 

 verschillende jaren sterk schommelt, zooals te verwachten was. Op 

 13 van de 41 proefvelden was het hoogste product meer dan 2 maal 

 zoo hoog als het laagste, en nog op vele andere bedroeg dit verschil 

 niet zooveel minder dan iOOyc- Als men de cijfers op het product 

 per bouw omrekende en daarna de mid-ielbare fout van het gemid- 

 delde bepaalde, zou men weten, welk vertrouwen aan het gemiddeld 

 product per bouw van ieder proefveld is te hechten. Wij hebben dit 

 niet gedaan; wij hebben alleen voor ieder proefveld het gemiddeld 

 product in pikols natte padi per bouw berekend, en willen eens 

 aannemen, dat deze cijfers voldoend betrouwbaar waren. 



Uit die cijfers in de 3e kolom kunnen wij nu nagaan, wat het 

 gemiddeld product voor iedere districtsgroep is, en van dat cijfer 

 hebben wij de middelbare fout bepaald volgens de formule : 



m 



V^i! 



2+v22--+Vn-2 



n (n-1) 



Vervolgens zijn de verschillen tusschen de districtsgroepen on- 

 derling bepaald met hunne middelbare fout M = ± \m|2-[-m.22. 



Wij vermelden het resultaat, tegelijk met de productiecijfers, 

 die in de monografie voor de sawahgroepen in het district Pasoeroean 

 zijn aangenomen. Daar die cijfers over andere tijden en ten deele 

 over andere proefvelden loopen, zijn zij niet zoo goed vergelijkbaar 

 als wanneer wij de proefsnitten van Pasoeroean in 1902 tot '11 had- 

 den gebruikt; ook is de periode 1913— '18 slechts ti jaar, terwijl de 

 landrente een tijdperk van 10 jaar neemt. Het gaat hier echter 

 slechts om een voorloopigen indruk uit de streek, die ons het best 

 bekend was. Mogelijk hebben wij later eens gelegenheid, enkele be- 

 ter gekozen seriën van proefsnitten te onderzoeken. 



