(42) 180 



veel mee aan te vangen te zijn. Pas na het weglaten van alle sterk 

 afwijkende cijfers komt er een reeks voor den dag, die meestal afloo- 

 pend is, en die daarna door eehige geheel willekeurige veranderingen 

 voor het doel geschikt gemaakt wordt. Uit een landbouwkundig oog- 

 punt zijn deze selectie en verandering der cijfers natuurlijk ten 

 eenenmale ongeoorloofd. 



De rietcultuur heeft door haar omvangrijken proefveldendienst 

 veel ervaring omtrent deze soort onderwerpen opgedaan. Vroeger 

 kon de rietplanter over ieder onderwerp een afwijkende meening 

 hebben, die toch door proefcijfers uit zijne ervaring gestaafd sclieen 

 te worden ; de meeningen stonden geregeld tegenover elkaar, en op 

 de congressen werd men het niet eens. De twaalfmalige herhaling 

 van ieder proefobject en de toepassing der foutenwet op de verkre- 

 gen cijfers heeft aan die verwarring een einde gemaakt. Eerst als 

 berekend wordt, welk aandeel het toeval heeft gehad in het verkre- 

 gen proefveldcijfer, kan bepaald worden in hoeverre het vraagpunt 

 zelf door dat cijfer al of niet wordt opgelost. Voor gissing en voor 

 selectie van cijfers kwam derhalve zekerheid in de plaats, en de 

 1500 vakkenproeven, die de rietcultuur thans ieder jaar neemt, zijn 

 door het volgen eener betrouwbare methodiek zeer ten goede geko- 

 men aan de vastheid van het cultuurbeleid en aan de financieele 

 resultaten der cultuur. 



Van het Departement van Binnenlandsch Bestuur mag geen die- 

 per gaand landbouwkundig onderzoek over dit onderwerp gevergd 

 worden. Echter maakt het Departement van Landbouw ook veel 

 gebruik van de padiproefsnitcijfers. Daar het de volledige proefsnit- 

 cijfers van één jaar als basis voor de definitieve opgaven der padipro- 

 ductiecijfers op Java voor dat jaar gebruikt, zou het niet ondienstig 

 zijn, , indien dit Departement de volledige proefsnitcijfers over de 

 door de Landrente gebruikte seriën jaren eens over alle Afdeelin- 

 gen van Java aan een uitvoerig wiskundig onderzoek onderwierp 

 en de uitkomsten vergeleek met de geselecteerde cijfers en met de 

 gecorrigeerde geselecteerde cijfers, die voor de landrente gebruikt 

 worden. Dit onderzoek zou in hooge mate het publiceeren waard zijn 

 en zeker interessante landbouwkunflige resultaten afwerpen. Misschien 

 zou dan ook blijken, dat de landrente-ambtenaren door routine ten 

 slotte goede cijfers kiezen, mogelijk zelfs cijfers, die ter wille van de 

 belastingschuldigen vaak aan den lagen kant blijven. Maar zeker 

 zouden de individueele schommelingen zoo groot blijken, dat van toe- 

 passing der landrentecijfers op concrete stukken grond geen sprake 



