187 



(49) 



pikol riet bedroeg; de proefvelden gaven dus een product aan, dat 

 13% boven het werkelijke gemiddelde kwam. En dit is geen toe- 

 valligheid, want in de voorafgaande jaren was het evenzoo, zooals uit 

 onderstaande cijfers blijkt. 



GkMIDDELD product van de lUETSOORT 247 B IX DEN GROOTEN 

 AANPLANT EN OP DE PROEFVELDEN. 



Oogst- 

 jaar. 



Aantal 

 pi'oef- 

 veld- 

 Nvaai- 

 nemin- 



)^ikols liet per 

 bruto bouw 



in den 

 aan- 

 pUuit 



op de 

 proef- 

 velden 



Te 



liooti- 



Pikols suiker 

 per bruto bouw 



in den 1 op de 

 aan- p roef- 

 plant I velden 



Te 

 hooif 



Aantal 



bouws 



aanplant 



1913 

 1914 

 1915 

 1916 

 1917 



99040 

 99822 

 100339 

 92744 

 79.504 



In het slechtste oogstjaar 1915 was het verschil het grootst, n.1. 

 34%; dat is begrijpelijk, omdat de te gunstige ligging der proefvel- 

 den het meeste Yerschil veroorzaakt, als de omstandigheden overigens 

 ongunstig zijn. In het recordjaar 1917 van den Java-suikeroogst was 

 het verschil het kleinst, maar was het toch nog 13 % voor riet. 

 Voor suiker zijn de verschillen kleiner dan voor riet, doordat bij te 

 gunstige groei-omstandigheden het suikerrendement in het riet daalt. 

 Wel, met de padiproefvelden is dit alles vrijwel evenzoo. De 

 mislukte oogsten tellen ook hier niet mee bij de berekening van het 

 gemiddelde, evenmin als de onwaarschijnlijk hooge oogsten, die kun- 

 nen ontstaan door weeg- en schrijffouten van de inlandsche proef- 

 nemers of op andere wijze. De Dienst der Landrente heeft zijne goede 

 reden, de mislukte oogsten niet mee te tellen, want bij mislukking 

 van den padi-oogst wordt immers ontheffing van de landrente ver- 

 leend, zoodat de cijfers alleen op de geslaagde oogsten behooren te 

 berusten. Maar dan is het ofticieele oogstniveau als basis voor de 

 huurwaarde dus te hoog. Ook komt in de proefsnitvelden geen tarra 

 voor, terwijl de sawahperceelen in werkelijkheid een niet onbelang- 

 rijke tarra bezitten. Het „Voorschrift voor de landrentemetingen" 

 (Batavia, Topogr. Inrichting 1913) pag. 1 1 vermeldt, dat alleen wegen, 

 die met de heggen enz. minstens 2 meter breed zijn en leidingen, 

 die minstens 3 meter breed zijn, buiten de perceelen moeten worden 



