(50) 188 



gemeten. Alle smallere wegen en leidingen, steenhoopen, inlandsche 

 graven, boomen en velerlei tarra's meer worden dus als landrente- 

 plichtig mee ingemeten, waardoor bij den voet der bergen een tarra 

 van soms meer dan 10 %, ja, zelfs tot 30 % toe ontstaat. Voor de 

 landrente liinderfdit al weer niet, want men kan door het lieffings- 

 percentage in den belastingkring elke gewenscbte cori;ectie aanbren- 

 gen. Maar voor de individueele transacties omtrent gronden kan 

 zulk een wijze van productiebepaling toch geen grondslag geven. 



Eindelijk moeten wij ons de vraag voorleggen, of het mogelijk is 

 aan de met gemetselde paaltjes omgeven officieele proefvelden een ge- 

 middelde zorg te besteden en geen zorgen boven het gemiddelde. De 

 intentie daaromtrent zal ongetwijfeld wel goed zijn. Maar de assistent- 

 wedono weet, dat de oogstcijfers der proefvelden straks in het register 

 bij den controleur zullen worden ingeschreven, en dat de oogstcijfers 

 op de proefvelden in zijn onderdistrict de geregelde aandacht van vele 

 ambtenaren hebben. Als de desabewoners nu eens hunne leidingen ver- 

 waarloozen, dan weer hunne padi niet tijdig planten of hunne andere 

 belangen opofferen aan hunne indolentie, mogen wij dan aannemen, 

 dat de sawahgedeelten, waarin officieele proefvelden liggen, even vaak 

 verwaarloozing zullen ondergaan als gemiddeld in den inlandschen 

 aanplant voorkomt.'' Het valt ons uit psychologisch oogpunt moeilijk, 

 dat te onderstellen. Er komen ongetwijfeld vrij veel te lage cijfers on- 

 der de snitcijfers voor als gevolg van te laat planten, want de sawah- 

 complexen worden min of meer in hun geheel bewerkt en bevloeid. 

 AVij denken dus niet aan een opzettelijke zorg voor de proefvelden. 

 ]\Iaar wel denken wij hier en daar aan een onbewuste mindere licht- 

 vaardigheid in het verwaarloozen der sawah's, waarin officieele proef- 

 velden liggen, en waarin deze voor ieder zichtbaar aangegeven zijn. 



Onze onderstelling klopt met de ervaring van het landrenteper- 

 soneel. Immers in de toelichting van art. 1 van het Besluit van den 

 Gouverneur-Generaal van 16 .Tanuari 1908, Bijblad No. 7846 betref- 

 fende de Proefsnitten lezen wij het volgende : 



,,Een proefoogst kan slechts aanwijzingen geven omtrent de nor- 

 male padiproductie der velden eener zekere groep van sawah's, wan- 

 neer het proefveld, waarvan de oogst is genomen, zooveel mogelijk 

 op dezelfde wijze is bewerkt, beplant en onderhouden als de overige 

 sawahgronden der bevolking. 



Daaromtrent a 1 g e m e e n e i n s t r u c t i ë n te v e r= 

 strekken aan de d e s a h o o f d e n , moet niettemin 

 zorgvuldig worden ver m ede n. 



